بـرنج ارگانیک و اهميـت آن در ارتـقاء سلامـت جـامعـه

0

ارگانیک محمد کاوسی کلاشمی، مرتضی حیدری شلمانی و محمد صادق اللهیاری

استفاده بی‌رویه کودها و سموم شیمیایی، ماشین آلات کشاورزی و بهره برداری بیش از اندازه از آب و خاک فشار بی‌رویه‌ای را بر محیط زیست طبیعی وارد ساخته است. تأثیر نامطلوب و اثرات باقی مانده مصرف انواع مواد و سموم شیمیایی در تولیدات غذایی و محیط زیست در کشورهای صنعتی پیشرفته، سبب شده است کشاورزی در جهتی کاملاً متضاد با روش مدرن تحول یابد که آن جلوگیری از مصرف مواد شیمیایی یا نهاده مصنوع انسان در تولیدات زراعی می‌باشد. هدف از این تحقیق بررسی پارامترها و مؤلفه‌های اثر گذار بر مصرف محصولات غذایی ارگانیک به‌ویژه برنج ارگانیک و ارزیابی نقش مصرف محصولات ارگانیک در ارتقاء سطح سلامت جامعه است. طی جستجوی مقالات چاپ شده از سال 1386 لغایت 1392 در زمینه رفتار مصرف کنندگان و تصمیم گیری برای مصرف محصولات ارگانیک 12 مقاله فارسی و 15 مقاله خارجی مرتبط با این موضوع از Academia.edu و Paperdl،IEEEXplore، Sciencedirect، SID، Civilica، Magiran بانک‌های اطلاعاتی کشور و جهان شامل مورد برسی قرار گرفتند و تعداد 4 مقاله فارسی و 4 مقاله خارجی راجع به گرایش به مصرف محصولات ارگانیک و نقش آن در سلامت جامعه با مورد برسی و مقایسه قرار گرفتند. این مطالعه مروری نشان می‌دهد مطالعات انجام گرفته در خصوص انتخاب غذاهای ارگانیک نگرانی مصرف کننده برای سلامتی شایع‌ترین انگیزه اعلام شده است. اعتقاد بر این است که مصرف کنندگان نگرش خود را در حمایت از ارگانیک به‌جای محصولات غذایی معمولی را تغییر می‌دهد. رابطه معنی دار و مثبت بین آگاهی از سلامتی محصول بر نگرش به محصولات ارگانیک وجود دارد.

مقدمه

نوع تغذیه به‌عنوان مؤلفه‌ای از سبک زندگی سالم، در سلامتی و بیماری افراد به‌خوبی تأیید شده است در دهه 50 میلادی دو عامل افزایش جمعیت و محدودیت منابع اولیه تولید، موجب بروز انقلاب سبز در دنیا شد. انقلابی که به‌موجب آن کشاورزی سنتی به‌سوی کشاورزی صنعتی حرکت کرد. استفاده از نهاده‌های شیمیایی مانند کود و سم از ارمغان‌های کشاورزی صنعتی بود؛ اما استفاده بی‌رویه از این نهاده‌ها موجب شد تا در کمتر از دو دهه مشکلات و معضلاتی در فرآیند تولید به وجود آید و سلامت محصولات کشاورزی و به‌تبع آن سلامت مصرف کنندگان به مخاطره بیافتد.

استفاده بی‌رویه کودها و سموم شیمیایی، ماشین آلات کشاورزی و بهره برداری بیش از اندازه از آب و خاک فشار بی‌رویه‌ای را بر محیط زیست طبیعی وارد ساخته است. در واقع تأثیر نامطلوب و اثرات باقی مانده مصرف انواع مواد و سموم شیمیایی در تولیدات غذایی و محیط زیست در کشورهای صنعتی پیشرفته، سبب شده است کشاورزی در جهتی کاملاً متضاد با روش مدرن تحول یابد که آن جلوگیری از مصرف هرگونه مواد شیمیایی یا نهاده مصنوع انسان در تولیدات زراعی و باغی و دامی است.

امروزه به دلیل وجود باقی مانده‌های شیمیایی در فرآورده‌های کشاورزی و به دنبال آن، بروز آسیب‌های فراگیر در تندرستی مصرف کنندگان آن فرآورده‌ها، ناگزیر بحث تولید محصولات سالم یا محصولات پاک‌تر در بخش کشاورزی مطرح می‌شود. شاخه‌ای از کشاورزی پایدار که در آن کاربرد مواد شیمیایی مصنوعی ممنوع است. در کشاورزی ارگانیک تأکید بیشتری به استفاده از نهاده‌های درون مزرعه‌ای و طبیعی همانند کود سبز، کود دامی، بقایای گیاه، تناوب زراعی، کشت مخلوط و … دارد و محصول سالم باکیفیت مطلوب و طبیعی ر ا در اختیار مصرف کنندگان قرارمی دهد. استفاده بی‌رویه از کودهای شیمیایی و مشکلات ناشی از باقی مانده آن‌ها در محصولات غذایی تهدیدی جدی برای سلامت انسان و حتی حیوانات به شمار می‌رود. لیکن حداقل انتظار مصرف کنندگان از یک محصول ارگانیک، سالم‌تر بودن آن نسبت به مواد غذایی معمولی است یکی از گیاهان مهم تیره غلات و غذای اصلی اغلب کشورهای جهان که در آن از کود شیمیایی زیاد استفاده می‌شود برنج است. این محصول زراعی بخش زیادی از انرژی غذایی حدود نیمی از جمعیت جهان را تأمین می‌کند.

بر اساس آخرین آمار منتشره از سوی سازمان خواروبار جهانی در طی سال‌های 2000 تا 2010 میلادی سطح زیر کشت شلتوک در جهان از 153783 هزار هکتار تا 161762 هزار هکتار متغیر بوده است. در سال، 30/42 میلیون هکتار مربوط به کشور هندوستان و پس از آن کشور چین با سطحی معادل 2010/1 بیشترین سطح زیر کشت شلتوک معادل با 9 میلیون هکتار رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. این دو کشور مجموعاً 45 درصد سطح زیر کشت شلتوک جهان را در سال 2010 دارا می‌باشند. 33 درصد کالری مورد نیاز میلیون‌ها اهمیت مصرف برنج در جهان تا آنجاست که 80 درصد کالری برای بیش از 2 میلیارد نفر آسیایی و 3 نفر در آمریکای لاتین و آفریقا را تولید می‌کند. با توجه به رشد زیاد جمعیت در آسیا که حدود 90 درصد برنج دنیا در آن تولید و مصرف می‌شود، درصد افزایش یابد تا نیاز آینده مصرف کنندگان را تأمین نماید تولید سالیانه برنج باید حدود 7 برابر نیاز غذایی جمعیت در حال رشد را می‌توان به دو طریق تأمین کرد: یکی افزایش سطح زیر کشت و دیگری افزایش عملکرد در واحد سطح محصولات کشاورزی.

با توجه به محدودیت منابع تولید به‌ویژه آب و زمین در بخش کشاورزی، تمام تلاش برنامه ریزان و سیاست گذاران این بخش به افزایش عملکرد در واحد سطح معطوف شده است زیرا افزایش عملکرد با روش‌های مختلف از جمله مصرف نهاده‌های شیمیایی یا تغییرات ژنتیکی امکان پذیر است، عدم آگاهی و نبود دانش فنی کشاورزان باعث استفاده غیر بهینه از نهادهای کشاورزی گردید به نحوی که شواهد موجود نشان می‌دهد که مصرف بیش از حد برخی نهادهای کشاورزی نه تنها باعث افزایش تولید نگردید بلکه موجبات کاهش تولید را فراهم ساخت. در این راستا، عمده نگرانی‌های موجود در گزارش‌های جهانی، در رابطه با کاهش سریع و جدی منابع پایه کشاورزی از طریق فرسایش خاک، شوری زمین‌ها، بیابان زایی، انقراض گونه‌های گیاهی و جانوری و آلودگی محیطی می‌باشد. عامل اصلی این نگرانی‌ها، ناشی از استفاده بی‌رویه سموم دفع آفات، کودهای شیمیایی و ادوات کشاورزی و گسترش کشت مکانیزه بوده است ضروری به نظر می‌رسد که از مصرف بی‌رویه آفت کش ها و دیگر مواد شیمیایی که باعث افزایش بیماری‌هایی مانند انواع سرطان است گرفته شود آمار به دست آمده از مرکز ثبت آمار سرطان ایران سرطان بعد از بیماری‌های قلبی عروقی دومین عامل شایع مرگ و میر در کشورهای توسعه یافته و سومین عامل مرگ در کشورهای کمتر توسعه یافته است و بتن‌هایی بیش از بیماری‌های سل، ایدز و مالاریا افراد را به کام مرگ می‌کشاند به‌طوری که در صورت عدم مداخله جهت پیشگیری از بروز آن در 10 سال آینده شاهد مرگ بیش از 85 میلیون نفر در جهان خواهیم بود.

در حال حاضر سرطان عامل 12% مرگ و میر در سرتاسر جهان است پیش بینی‌ها نشانگر آن است که تعداد مرگ و میر ناشی از سرطان در کل جهان تا 45%  (طی سال‌های 2007 تا 2030 افزایش خواهد داشت) از 7.9 میلیون به 12 میلیون مرگ می‌رسد. در دهه‌ی 1960 نزدیک به 25 در صد بار بیماری‌های سرطانی در کشورهای با در آمد متوسط و پایین گزارش شده بود که در سال 2010 به 55 درصد و در سال 2020 به 70 درصد با میزان بروزی نزدیک به بیست میلیون نفر می‌رسد و بیشترین تأثیر را نیز در این کشورها خواهد داشت، چرا که با افزایش جمعیت جهان و متوسط سنی آن، افزایش امید زندگی و بهبود وضعیت بهداشت و کنترل نسبی بیماری‌های واگیر و به‌ویژه افزایش مواجهه با عوامل خطر محیطی، با افزایش بروز سرطان‌ها روبرو هستیم با توجه به نرخ رشد فعلی بروز سرطان این گونه به نظر می‌رسد که تا سال 2030 سالیانه 13 میلیون مرگ ناشی از سرطان خواهیم داشت که حداقل 9 میلیون مورد آن در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته و شانس ابتلا به سرطان برای هر فرد در سال 2050 بین 50 تا 60 درصد خواهد بود. در ایران سرطان سومین عامل مرگ و میر است. سالانه بیش از 30000 نفر از هم‌وطنان عزیز ما در اثر سرطان جان خود را از دست می‌دهند. از طرفی با افزایش امید زندگی و افزایش درصد سالمندی در جمعیت کشور، پیشرفت تکنولوژی و دور شدن سبک زندگی از محیط پاک، سالم و بدون آلاینده‌های سرطان‌زای صنعتی انتظار می‌رود موارد بروز سرطان در دو دهه آینده به دو برابر افزایش یابد بنابر پیش بینی سازمان جهانی بهداشت بروز سرطان در ایران در سال 2020 به 85653 مورد در کل جمعیت و میزان مرگ و میر ناشی از سرطان به 62897 مورد خواهد رسید که امید می‌رود با برنامه ریزی صحیح و علمی در جهت پیشگیری از بروز سرطان‌های قابل پیشگیری و کنترل، این میزان باگذشت زمان روند روبه افولی را نشان دهد هدف از این تحقیق بررسی پارامترها و مؤلفه‌های اثر گذار بر مصرف محصولات غذایی ارگانیک به‌ویژه برنج ارگانیک و ارزیابی نقش مصرف محصولات ارگانیک در ارتقاء سطح سلامت جامعه است.

روش پژوهش

طی جستجوی مقالات چاپ شده از سال 1386 لغایت 1392 در زمینه رفتار مصرف کنندگان و تصمیم گیری برای مصرف محصولات SID، Civilica، Magiran ارگانیک 12 مقاله فارسی و 15 مقاله خارجی مرتبط با این موضوع از بانک‌های اطلاعاتی کشور و جهان شامل کلمات کلیدی زیر برای شناسایی مورد استفاده قرار گرفتند: مصرف Academia.edu و Paperdl،IEEEXplore ، Sciencedirect کنندگان، تمایل به خرید، تمایل به پرداخت، مصرف مواد غذایی، ایمنی مواد غذایی، امنیت غذایی، غذای سالم، مواد غذایی ارگانیک، مقاله‌های بررسی با توجه به زیر انتخاب شدند معیار:

1- مطالعه در مورد مواد غذایی ارگانیک و سلامت مصرف کننده متمرکز شد.

2- در مطالعه دیدگاه‌های ارائه شده و اطلاعات مربوط به آگاهی مصرف کنندگان و دانش، نگرش، قصد، تمایل به پرداخت، امنیت غذایی، سلامت جامعه مورد توجه بود.

3- مطالعه مقالات چاپ شده در سمینارهای داخلی.

4- متن کامل منتشر شده مقالات چاپ شده مورد برسی قرار گرفتند.

تعداد 4 مقاله فارسی و 4 مقاله خارجی راجع به گرایش به مصرف محصولات ارگانیک و نقش آن در سلامت جامعه مورد برسی و مقایسه قرار گرفتند. تمام مطالعات مربوط به محصولات ارگانیک بدون در نظر گرفتن نوع محصول مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین تمام مطالعات که در مورد امنیت غذایی و سلامتی مواد غذایی، با هر نوع محصول تولیدی نیز بررسی شدند. تمام مطالعاتی که در آن‌ها محصولات ارگانیک بخشی از یک برنامه غذایی در نظر گرفته شده بود مورد برسی قرار گرفت و مطالعات تمایل به تولید و مصرف محصولات ارگانیک به دلیل اینکه نقش سلامت جامعه را برسی نمی‌کردند از این مطالعه حذف شدند. مقالات انتخاب شده برای این مطالعه، نتایج خود را با ابزارهای ذیل تعریف کرده‌اند:

1- روش میدانی

2- کتابخانه‌ای

3- پرسشنامه

4- نظرسنجی از فروشندگان و مصرف کنندگان

5- مصاحبه با مقامات دولتی و بازرگانان

برای تعیین میزان خطا یا سوگیری در مطالعات بررسی شده از این ملاک‌ها استفاده شد سوگیری در مرحله انتخاب نمونه‌ها، سکوگیری در عملکرد افراد محقق، سوگیری در گزارش نتایج مطالعات، در این مقاله سعی بر این بوده تا از مطالعاتی استفاده شود که کمترین میزان سوگیری را دارند.

نتایج و یافته‌ها از میان 12 مقاله فارسی و 15 مقاله خارجی مرتبط، تعداد 4 مقاله فارسی و 4 مقاله خارجی راجع به گرایش به مصرف محصولات ارگانیک و نقش آن در سلامت جامعه مورد برسی و مقایسه قرار گرفتند. در 4 مقاله انتخابی فارسی مورد برسی تمامی مقالات امنیت غذایی یکی از مؤلفه‌های امنیت انسان بیان شده است و این امنیت در محصولات ارگانیک نمود بیشتری دارد به دلیل تأثیرات نامطلوب سموم شیمیایی و ترکیبات کودهای شیمیایی و تأثیر آن بر امنیت غذایی و سلامتی جامعه گرایش مردم به استفاده از محصولات ارگانیک روز به‌روز رو به افزایش است. همچنین در این مقالات انتظارات مصرف کنندگان نسبت به سالم تولید شدن محصولات ارگانیک به نسبت محصولات عادی تأکید شده است در این مقالات امنیت غذایی ارجعیت بر محیط زیست دارد 4 و 6 و 9 و 10 فرد با انتخاب سبک زندگی برای حفظ سلامتی و ارتقاء سلامتی خود و پیشگیری از بیماری‌ها اقدامات و فعالیت‌هایی را انجام می‌دهد از قبیل رعایت رژیم غذایی مناسب، خواب و استراحت، فعالیت ورزشی ایمن سازی در مقابل بیماری‌ها که این مجموعه سبک زندگی را تشکیل می‌دهد.

برای اکثر مصرف کنندگان ویژگی‌های خوب اختصاصی (منافع سلامتی، اطمینان از کیفیت غذایی) در عمل روی تمایل به خرید محصولات ارگانیک بیشتر از ویژگی‌های خوب عمومی (حفظ محیط زیست و موجودات) مصرف بی‌رویه کودهای شیمیایی به‌ویژه فسفات و ازت باعث تغذیه نامتعادل گیاهی منجر به سوء تغذیه در جامعه گردیده و از علائم آن می‌توان به ریزش مو، بد اخلاقی، سرماخوردگی‌های مزمن، کم حوصلگی، خستگی مفرد، پوکی استخوان، پوسیدگی دندان، کوتاهی قد، افسردگی کم خونی، ایمنی پایین بدن، سرطان به‌ویژه سرطان دستگاه گوارش می‌توان اشاره نمود. با بهبود تغذیه گیاه که عمدتاً با مصرف بهینه کودها به‌ویژه کودهای ریز مغذی، زیستی آلی در مزرعه تحقق می‌یابد، علاوه بر افزایش کمی و کیفی محصولات، وضعیت تغذیه‌ای مردم اصلاح و به دلیل افزایش ایمنی بدن، نیاز به انواع داروها به‌طور چشم گیری کاهش می‌یابد. تغییر به سمت کشاورزی ارگانیک و تولید مواد و محصولات ارگانیک می‌تواند یک نقش مهم در افزایش ذخیره کل آنتی‌اکسیدان های مفید در رژیم غذایی داشته باشد و این میزان تا 3 برابر بیشتر از محصولات غیر ارگانیک است که باعث ارتقاء سطح سلامتی و افزایش امنیت غذایی می‌شود مقالات فارسی به شرح زیر است:

در 4 مقاله خارجی تأکید بر امنیت غذایی محصولات ارگانیک و سلامتی این محصولات به نسبت محصولات معمولی تأکید شده و از دید مصرف کنندگان تأثیر نام ارگانیک بر محصولات ارگانیک نسبت به محصولات معمولی دید سالم بودن محصول را از دید مصرف کننده دارد. همچنین تأثیر آفت کش ها و سموم و کودهای شیمیایی و تأثیر آن بر کارگران و کشاورزان در این مقالات پرداخته شده و بیان می‌شود تأثیرات بر و ژنتیک در دراز مدت دارد. همچنین به برسی قانون‌های حاکم بر محصولات ارگانیک و دست‌اندرکاران مواد غذایی پرداخته و نیاز DNA تغییرات به نظارت بیشتر و ناظر قدرتمندتر بر این بازار را پیشنهاد می‌کند و قرار گرفتن در معرض آفت کش ها، به دلیل توزیع گسترده این ترکیبات و اثرات دراز مدت یک نگرانی عمومی است اطلاعات و آمار آسیب در کشاورزانی که در معرض آفت‌کش‌ها، قرار دارند را نشان می‌دهد کشاورزی ارگانیک به‌عنوان یک سیستم کشاورزی جایگزین مورد DNA پسند مصرف کنندگان محصولات و محیط زیست معرفی شده است خود واژه ارگانیک وقتی به یک محصول اطلاق شود از دید مصرف کنندگان نشان دهنده برتری محصول و ایمنی از لحاظ غذایی آن محصول دارد برای اینکه این اعتماد در نزد مردم حفظ شود نیاز به یک نظارت قوی دارد بهبود نظارت و مدیریت محصولات غذایی به‌طور گسترده می‌تواند باعث بهبود اعتماد مصرف کنندگان به صنعت تولید مواد غذایی ارگانیک شود باوجود سطح نسبتاً پایین از دانش، مصرف کنندگان نگرش مثبت نسبت به غذای سالم وجود دارد. به‌طور کلی، ایمنی مهم‌ترین دلیل برای انتخاب مواد غذایی بی‌خطر است، به دنبال سلامت، تغذیه و طعم و مزه، نگرانی‌های زیست محیطی در درجه بعدی اهمیت قرار دارد.

اکثریت مصرف کنندگان بر این باورند که قیمت مواد غذا امن بالا می‌باشد. این مانعی مهم برای خرید غذای سالم و یک عامل مهم محدود کننده گسترش غذای سالم در بازار است. برای اطمینان مردم از سالم بودن و تقلبی نبودن محصولات ارگانیک، باید برچسب‌های مناسب برای شناسایی محصولات ارگانیک طراحی شود.

نتیجه گیری کلی

این مطالعه مروری نشان می‌دهد مطالعات انجام گرفته در خصوص انتخاب غذاهای ارگانیک نگرانی مصرف کننده برای سلامتی شایع‌ترین انگیزه برای خرید و مصرف این محصولات است. اعتقاد بر این است که مصرف کنندگان نگرش خود را در حمایت از ارگانیک به‌جای محصولات غذایی معمولی را تغییر می‌دهد. رابطه معنی دار و مثبت بین آگاهی از سلامتی محصول بر نگرش به محصولات ارگانیک وجود دارد.

وقتی جامعه‌ای متحول می‌گردد، خواسته‌های اعضای آن نیز توسعه می‌یابد و یک مشتری، با همان نیاز قبلی، خواستار کالایی جدید خواهد شد، از آنجا که تولید محصولات کشاورزی ارگانیک و بازاریابی آن از مسائل جدید بخش کشاورزی کشورهای درحال‌توسعه می‌باشد می‌بایست جهت حفظ منابع طبیعی برای نسل‌های بعدی و افزایش سلامتی مصرف کنندگان از طریق دسترسی به غذای کافی و سالم، تحقیقات علمی و عملی بیشتری در این مورد در کشور عزیزمان صورت بگیرد.

منابع

1- آریایی، پیمان و رحیمی، خدیجه. تولید محصولات کشاورزی ارگانیک، دومین سمینار ملی امنیت غذای سوادکوه 26 مهر 1391

2- اکبری، مرتضی. بابا اکبری، محمد. فخارزاده، سید احمد رضا. ایروانی، هوشنگ. علم بیگی، امیر و نامدار، راضیه. برسی نگرش کارشناسان 26- 1387، ص 13، کشاورزی در مورد مؤلفه‌های مؤثر در مصرف محصولات ارگانیک کشاورزی، مجله کشاورزی، دوره 10، شماره 2

http://www.ircancer.ir/Default.aspx?tabid= -3 3- سایت رسمی ثبت آمار سرطان ایران 95

4- سرمشق زاده، فاطمه و علیپور، مهرداد. ارزیابی میزان تأثیر متغیرهای سبک زندگی سالم، نگرش به محیط زیست و آگاهی از سلامتی برنگارش به محصولات ارگانیک، کنفرانس ملی حسابداری و مدیریت شیراز 14 اردیبهشت 1392

5- شاکری، عباس و گرشاسبی، علیرضا. برآورد کارایی فنی برنج در استان‌های منتخب ایران، پژوهشنامه‌ی علوم انسانی و اجتماعی علوم 96- 1387، ص 81، (اقتصادی، سال هشتم، شماره‌ی 3) پیاپی 30

6- شاه حسینی، سید رسول و فاضلی، فاطمه. مروری بر ویژگی آنتی‌اکسیدان ها در غذاهای ارگانیک و سلامت بدن، دومین همایش ملی علوم و صنایع غذایی قوچان 9 اردیبهشت 1392

7- کاظمی، افروز. عوامل مؤثر بر پذیرش کشت ارگانیک برنج در بین شالی‌کاران استان گیلان، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت دانشکده کشاورزی، 1391

8- محدثی، علی. بخشی پور، سعید. عباسیان، ابوذر. ستاری، مجید و صالحی، مسعود محمد. مطالعه خصوصیات کمی، کیفی و سازگاری ژنو تیپ‌های برنج در مازندران، مجله پژوهش‌های تولید گیاهی جلد بیستم، شماره دوم، 1392، ص 19

9- ملکوتی، محمد جعفر. رابطه‌ی مصرف بهینه‌ی کود و تولید محصولات کشاورزی سالم، مجله علمی پژوهشی اکو فیزیولوژی گیاهان زراعی 20- 1389، ص 1 و علف‌های هرز، شماره 16

10- موزون، علی. مهران، مهشید. صباغیان، علی و رسولیان، محسن. کشاورزی ارگانیک و بازار آن، راهکاری برای توسعه امنیت غذایی مطالعه موردی: شهر اصفهان، دومین سمینار ملی امنیت غذای سوادکوه 26 مهر 1391

11- نوروزی، عباس و شهبازی، اسماعیل. نقش ترویج در توسعه کشاورزی اُرگانیک (زیستی) در روستاهای کشور، توسعه روستایی، دوره دوم، 22- 1389، ص 1، شماره 2

12- Azadi, Hossein and Ho, Peter. Genetically modified and organic crops in developing countries: A review of

options for food security, Biotechnology Advances, 28, 2010, 160–168

13- Costa, Carla. García-Lestón, Julia. Costa, Solange. Coelho, Patrícia. Silva, Susana. Pingarilho, Marta.

Valdiglesias, Vanessa. Mattei, Francesca. Dall’Armi, Valentina. Bonassi, Stefano. Laffon, Blanca. Snawder,

John and Teixeira, João Paulo. Is organic farming safer to farmers-health? A comparison betweenorganic and

traditional farming, Toxicology Letters, 86, 2014, 1-11.

14- Kavoosi Kalashami, mohammad. Heydari, Morteza and Kazerani, Homan. Investigating Consumers’

Willingness to Pay for Organic Green Chicken in Iran, International Journal of Agricultural Management &

Development, 2(4): 2012, 235-241.

15- Liu, Rongduo. Pieniak, Zuzanna and Verbeke, Wim. Consumers’ attitudes and behaviour towards safe food in

China: A review, Food Control, 33, 2013, 93-104.

16- Qiao, Guanghua. Guo, Ting and Klein, K. K. Melamine and food safety and health scares in China: comparing

households with and without young children. Food Control, 26, 2012, 378-386.

17- Van Hoi, Pham. P.J. Mol, Arthur and J.M. Oosterveer, Peter. Market governance for safe food in developing

countries: The case of low-pesticide vegetables in Vietnam, Journal of Environmental Management, 91, 2009,

380-388.

18- Vega-Zamora, Manuela a. Parras-Rosa, Manuel. Murgado-Armenteros,Eva M and Torres-Ruiz, Francisco

Jose, The Influence of the Term ‘Organic’ on Organic Food Purchasing Behavior, Procedia – Social and

Behavioral Sciences 81, 2013, 660 – 671.

19- Yin, S. J. Wu, L. H. Du, L. L. & Chen, M. (). Consumers’ behaviour intention to organic food in China.

Journal of the Science of Food and Agriculture, 90, 2010, 1361-1367.

مطلب مرتبط

سایت با مطالب مرتبط

اشتراک:

درباره نویسنده

نظرات بسته اند

برچسب‌ها : % % % % % % % % % % % % % % % %
Call Now Button