#معرفی_کتاب محیط زیست و سازمان سبز- دکتر صدیقه افروز

0

سازمان سبز جهان به سوی دوره‌ای گام بر می داردکه در آن پیامدهای مدرنیته ریشه‌ای‌تر و جهانی‌تر از پیش شده است. ما امروزه در نظمی جهانی زندگی می‌کنیم که امنیت و سلامت ما با مخاطره‌هایی روبه رو است، مخاطره‌هایی که هیچ یک از نسلهای پیشین آنها را تجربه نکرده است. یکی از از این مخاطرات، مسائل مربوط به محیط زیست است مسائل محیط زیستی بعنوان یکی از تهدیدهای عمده برای بشر در قرن بیست و یکم شناخته شده است. از دهه‌های آغازین سده بیستم فشار توسعه صنعتی و کشاورزی، محیط‌زیست را به طور نمایانی تهدید می‌کرد، اما تشخیص وخامت اوضاع به این گستردگی نبود. زمین‌های کشاورزی و بسیاری از جنگل‌ها در سطح جهان، به مناطق مسکونی تبدیل شدند، آب‌ها آلوده گردید و رابطه جانداران با محیطشان در بسیاری از مناطق برای همیشه دگرگون شد. در میانه سدۀ بیستم بود که پی آمدهای نگران کننده آلودگی‌ها، توجه بیشتری را به خود جلب کرد. محیط‌زیست در عصرکنونی، در سطح جهانی و ملی در معرض تهدیدهای جدی قرار گرفته است. گرم شدن اقلیم زمین، از بین رفتن تنوع زیستی، کمبود منابع طبیعی و انواع آلودگیها، موضوع بحرانی در اکثر جوامع می‌باشد. مشکلات محیط زیستی را نمی‌توان صرفاً مشکلات محلی یا منطقه‌ای دانست، بلکه این مشکلات جزئی از شرایط جهانی می‌باشد، با افزایش شدت و شمار تهدیدها و مخاطرات زیست محیطی، طی سه دهه اخیر، نگرانی‌های زیست محیطی تا جایی شدت گرفته است که بحرانهای زیست محیطی تجسم عینی یافته‌اند. اهمیت محیط‌زیست چه در ابعاد منطقه ای و ملی و چه در بعد بین المللی ضرورت توجه علمی به عوامل مختلف در تخریب یا حفظ محیط‌زیست را به همراه داشته است؛ و ازطرفی دیگر ارتقای دانش عمومی در زمینه محیط‌زیست و مسائل آن ضروری می‌نماید تادر پرتوی دانش حاصله بتوان فرهنگ زیست محیطی جامعه را تقویت نموده زیرا این یک دغدغه جهانی است. این کتاب به موضوع محیط‌زیست و سازمان سبزمی پردازد. کانون تمرکز این کتاب موضوعات مرتبط با محیط‌زیست است. امروزه محققان بر این باورند که افزایش آگاهی عمومی محیط‌زیست می‌تواند مسائل و مشکلات زیست محیطی را کاهش دهد و منجربه رفتارهای مسئولانه دربرابر محیط زیست شود. یک رفتار مخرب زیست محیطی در مکان و زمانی معین می‌تواند تأثیرات ناخواستة فراوانی در سایر مکان‌ها و زمان‌ها داشته باشد و صدمات جبران ناپذیری بر اکوسیستمهای آینده و بر زندگی نسلهای فردا وارد آورد. در چنین شرایطی دستیابی به توسعة پایدار ناممکن به نظر می‌رسد، چراکه رابطة بین توسعة پایدار و محیط زیست رابطه‌ای دوسویه است و غفلت از محیط زیست مانع از دستیابی به اهداف توسعه می‌شود. کسب آگاهی زیست محیطی نخستین گام در راه پایداری است و اساساً شرط بقای آیندة بشریت آگاهی زیست محیطی، توانایی فهم اصول شناخت محیط زیست و زندگی کردن بر پایة آن‌هاست. هر بخش این کتاب ابعادی از موضوع محیط‌زیست را بررسی می‌کند. این کتاب شامل هفت بخش است. دربخش اول ابتدا به تعریفی از محیط‌زیست و بحرانهای محیط‌زیستی اشاره نموده‌ایم. این بخش حکم ورود به بحث را دارد. محیط‌زیست به تمام محیطی اطلاق می‌شود که انسان به طور مستقیم یا غیرمستقیم به آن وابسته می‌باشد محیط‌زیست فرآیندی است که از زیستن حمایت می‌کند؛ و مقوله محیط‌زیست و حفاظت از آن مهمترین دغدغة انسان معاصر است. با افزایش مسائل زیست محیطی بحرانهایی مانند انرژی، اتلاف و تخریب منابع وافزایش پسماندهای حاصل از گسترش شهرنشینی و صنعتگرایی، مورد توجه قرارگرفته؛ و در ادامه به بررسی تاریخچه تحولات زیست محیطی و تاریخچه اجلاسها و کنفرانسهای محیط‌زیستی، تقسیم بندی مقولات زیست محیطی اشاره نموده‌ایم و در انتها به تحولات زیست محیطی در ایران پرداخته‌ایم. در بخش دوم به مقوله محیط‌زیست از منظر جامعه شناسی پرداخته‌ایم؛ و پارادایمهای موجود در جامعه شناسی محیط‌زیستی که به برخی از آنها اشاره می‌گردد مانند پارادایم زیست بومی جدید، پارادایم واقع گرایی انتقادی، دیدگاه ساخت گرایی، دیدگاه چرخه تولید و دیدگاه ارزشهای فرامادی و دیدگاه منتقدان نوگرایی در محیط‌زیست و در انتها به دیدگاه‌های آنتونی گیدنز و اولریش بک در باره مخاطرات محیط‌زیست اشاره نموده‌ایم. در بخش سوم این کتاب به موضوع نگرش انسان و محیط‌زیست اشاره نموده‌ایم از آنجایی که رفتار تا اندازه‌ای تابع نگرش‌ها است، نگرش‌ها به عنوان احساس مثبت یا منفی پایدار دربارۀ افراد، اشیاء و مسائل تعریف می‌شوند. نگرش سازه ذهنی و مخفی در شخصیت است که موجب آمادگی ویژه فرد ا ز منظر روانی در رویارویی با پدیده‌ها، مسائل، وقایع و بروز واکنش توأم با هیجان به آن‌ها می‌شود. از این منظر نگرش‌های افراد ناشی از گذشته آنها و تجربه‌های گوناگون زندگی است. رفتار انسان نشانه‌ای از نگرش‌های اوست. می‌توان با تغییر در نگرش‌ها تغییراتی در جهت حفظ محیط‌زیست ایجاد کرد؛ و در ادامه به بررسی دیدگاه‌های مختلف نسبت به نگرش انسان و محیط‌زیست مانند دیدگاه تحلیل رفتاری، دیدگاه گزینش رفتار، دیدگاه مبادله و دیدگاه تجدید توجه، پرداخته‌ایم. در بخش چهارم این کتاب به چالشهای زیست محیطی که سازمانها باآن مواجه هستند پرداخته شده، سپس نظریه‌های سبز کردن سازمان، سبک‌های مدیریتی محیط‌زیستی، استراتژی‌های توسعه پایدار، مفاهیم مدیریت و سازمان سبز و رفتارهای مثبت زیست محیطی کارکنان و نظریه‌های مرتبط با آن و همچنین گامهای عملی خلق سازمان سبز و چالشها و چگونگی آینده سازمان سبز از جمله پایداری سازمانی و سبز شویی پرداخته‌ایم.

در بخش پنجم به موضوع توسعه پایدار و تعاریف آنها، تاریخچه تدوین شاخص‌های توسعه پایدارو اهداف توسعه پایدار پرداخته‌ایم. در بخش ششم به بررسی انواع آلودگیهای محیط‌زیست مانند آلودگی بی سابقه آب، خاک وهوا، تغییرات آب و هوایی، باران‌های اسیدی، آلودگی صوت، فلزات سنگین، مواد شوینده‌ها و آلودگی مواد رادیو اکتیو که همه آنها زمین را به سوی یک فاجعۀ زیست محیطی پیش برد به آن پرداخته‌ایم. در بخش هفتم به موضوع اخلاق زیست محیطی و تعاریف مربوط به آن و رویکردهای موجود در اخلاق زیست محیطی مانند رویکرد انسان محور و رویکرد طبیعت محورو نظریه‌های مربوط به آن مانند نظریه اخلاق پیامد گرایی، نظریه اخلاق وظیفه گرایی، نظریه حیاتی ارگانیک ودیدگاه ارزش‌های برخاسته از ادیان درباره محیط‌زیست و در انتها به موضوع خودشناسی در اخلاق محیط‌زیستی به عنوان کلید در بهبود وضعیت اخلاق انسان پرداخته‌ایم. خواسته من از خوانندگان کتاب این است که هنگام مطالعه به این موضوع بیاندیشند که برای حل معضلات محیط‌زیست چه اقداماتی می‌توانیم بکنیم. امید است توانسته باشیم کتابی مفید و مؤثر به خوانندگان عرضه کنیم.

فهرست مطالب:

محیط‌زیست و مسأله اجتماعی. 10

محیط‌زیست و جامعه شناسی. 29

نگرش انسان و محیط‌زیست.. 46

مدیریت و سازمان سبز. 73

طبیعت رفتارمثبت محیط‌زیستی کارکنان. 90

نظریه‌های متمرکز بر کسب اهداف.. 96

گام‌های عملی مورد نیاز برای خلق سازمان سبز. 101

ایجاد شاخص‌های پایداری به منظور اطمینان از روند اجرای روش سبز. 103

تعامل با سازمانهای مردم نهاد، تنظیم کنندگان مقررات و عموم مردم. 107

ایرادات وارده به شاخص‌های سنتی. 130

آلودگی ناشی از شوینده‌ها و پاک کننده‌ها 153

دریافت نسخه چاپی

دریافت نسخه الکترونیک

اشتراک:

درباره نویسنده

نظر خود را بیان کنید

برچسب‌ها : % % % % % % % % % % % %
Call Now Button