میدان الکترومغناطیسی و پوشش گیاهی ، چالش های صنعت برق در حوزه های سلامت و محیط زیست- علی امیراحمدی؛ محبوبه امیراحمدی؛ ملیحه امیراحمدی- مرکز مهندسی عطران

0

اقدامات پیشگیرانه و تقویت فرهنگ ایمنی،در کنار رعایت مسایل زیست محیطی و بهداشتی از راه های مهم توسعه پاک و ایمن هر بخش از صنعت می باشد.

لذا طی دو قرن اخیر و بعد از انقلاب صنعتی دپارتمان  HSE(بهداشت و سلامت ، ایمنی و محیط زیست) در جوامع صنعتی شکل گرفت. پوشش گیاهی

صنعت برق به عنوان عرضه کننده مجموعه ای از مهمترین خدمات به شهروندان همیشه نیازمند توسعه متناسب با رشد جمعیت می باشد.

شکل اجرای پروژه ها در توزیع برق به گونه ای است که با ایجاد عوارض سطحی همراه است.

لذا علاوه بر ایجاد مخاطرات ایمنی و بهداشتی،تبعات زیست محیطی پروژه ها را نیز باید در نظر داشت.از این رو واضح است که رعایت قوانینHSEدر صنعت برق تا چه حد اهمیت دارد.

عبور شبکه های برق از مناطق جنگلی با ایجاد تغییراتی در پوشش گیاهی همراه خواهد بود.

همچنین امواج الکترومغناطیسی ناشی از جریان های متناوب می تواند بر کاهش مؤلفه های سلامت موجودات زنده تأثیر بگذارد.

لذا دراین مقاله،در دو حوزه سلامت و محیط زیست به بررسی اثرات میدان های

الکترومغناطیسی شبکه های توزیع برق بر سلامت بدن و همچنین تأثیر توسعه شبکه های توزیع بر پوشش های گیاهی پرداخته شده شده است.

کلمات کليدي: میدان مغناطیسی ، سلامت ، پوشش گیاهی ،HSE ، توزیع برق

 1-  مقدمه

با شروع انقلاب صنعتی ، به دلیل رشد و گسترش صنایع و کارخانه ها بدون توجه به مسائل ایمنی ، حوادث حین کار رشد چشمگیری پیدا کرد.

به تدریج با رشد فعالیت های صنعتی ، افزایش بیماری ها ، آسیب های شغلی و بروز مسائل زیست محیطی ناشی از پسماندها ، آلودگی های صوتی و آلاینده های گازی و … نیاز به تدوین قوانین و مقررات جهت کاهش اثرات زیان بار صنایع و کارخانه ها ضرورت پیدا کرد.

لذا در سال1995میلادی دپارتمان سلامت، ایمنی و محیط زیست به صورت یک نظام یکپارچه (HSE) ایجاد گردید.

طبق پیش بینی ها، تا سال2050 میلادی سهم انرژی الکتریکی از کل انرژی مورد نیاز بشر حدود هفتاد درصد خواهد بود که نیازمند توسعه فعالیت ها در تولید ، انتقال و توزیع برق می باشد.

در مسیر توزیع و انتقال انرژی ، صنعت برق ممکن است از مناطق بکر و چشم اندازهای دیدنی طبیعت نیز عبور کند و در مسیر تجهیز و احداث شبکه تغییراتی را در این مناطق ایجاد کرده و منجر به خسارات جبران ناپذیری شود.

به عنوان نمونه توسعه 31کیلومتر شبکه برق در سواحل دریای سرخ، باعث مرگ بیش از5000 کرکس مصری در مدت80 سال شده و عامل اصلی کاهش جمعیت این گونه از کرکس ها می باشد.

علتش این است که شبکه برق مذکور در مسیر مهاجرت آن ها طراحی شده و برخورد با فازهای شبکه موجب برق زدگی و مرگشان می شود.

لذا در طراحی و اجرای هر پروژه باید مسائل مربوط به ایمنی ، سلامت و بهداشت را به دقت بررسی و پایش نمود.در این مقاله سعی شده است که از بیان مسائل عمومی و بدیهیHSE صرف نظر و به جنبه هایی پرداخته شود که کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

در حوزه سلامت ، اثر میدان الکترومغناطیسی شبکه های توزیع برق بر بدن را بررسی خواهیم کرد و در حوزه محیط زیست نیز به تخریب جنگل ها در اثر توسعه شبکه های توزیع خواهیم پرداخت.

2-  توزیع برق و سلامت

بدیهی است که بخشی از مسائل مرتبط با حوزه سلامت در شبکه های توزیع، به رعایت موارد ایمنی مربوط می شود.

لذا رعایت دستورالعمل های ایمنی ، ضمن کاهش حوادث به حفظ سلامت کارکنان کمک خواهد کرد.لکن با فرض رعایت تمام نکات ایمنی، به دلیل ماهیت جریان برق، در اطراف شبکه ها و تأسیسات برقی، امواج الکترومغناطیسی وجود دارد.

برای بررسی اثرات میدان های الکترومغناطیسی بر بدن لازم است فیزیولوژی بدن انسان را بشناسیم.می دانیم یون های مختلفی از جمله پتاسیم، کلسیم، کلرید سدیم، منیزیم، بی کربنات و آمینو اسیدها به حالت محلول در خون و مایعات بدن وجود دارد.

واحد اساسی بافت زنده سلول می باشد.غشای سلول های عصبی و ماهیچه ای تحریک پذیر بوده و می توانند پالس های الکتروشیمیایی تولید کنند و این پالس ها را در طول اندام و رشته های عصبی انتقال دهند.

دو عامل در کارکرد سلول نقش دارند:1- گرادیان غلظت مواد در دو سوی غشاء سلولی2- گرادیان الکتریکی یون ها.در حالت استراحت،گرادیان غلظت و گرادیان الکتریکی در تعادل است.

موقعی که بدن به فرستادن پیام از یک نقطه به نقطه دیگر نیاز دارد ، غشاء سلولی کانال هایی را باز کرده و یون ها به داخل و خارج سلول حرکت می کنند و پالس الکتریکی (جریان لحظه ای) شکل می گیرد(شکل1). (کی ، 1998)

شکل1 غشاء یک سلول تحریک پذیر.کانال های یونی موجب انتقال پالس های الکتروشیمیایی می شوند.

 این تغییر وضعیت، از یک سلول به سایر سلول ها سرایت کرده و منجر به انتقال یک پیام الکتریکی ، به عنوان نمونه از یک تار

عصبی در انگشت پا به بخشی از مغز که درد را احساس می کند،می شود.در نتیجه این فعالیت بیوالکتریکی،یک چگالی جریان

یونی لحظه ای به وجود می آید(رابطه1).از آن جهت،این جریان را لحظه ای می نامیم که از یک تحریک لحظه ای

مثلاً احساس درد یا سوزش ایجاد شده است و با بر طرف شدن درد متوقف می شود.

طبق رابطه1،اگر میدان الکتریکی خارجی صفر نباشد چگالی جریان به اندازه  تغییر خواهد کرد.

قانون اورستد در الکترومغناطیس بیان می کند هر جا جریان الکتریکی برقرار باشد در اطراف آن میدان مغناطیسی ایجاد می شود.

لذا در لحظه برقراری چگالی جریان J ، میدان مغناطیسی معادل آن از رابطه زیر به دست مي آيد: (ریتز و میلفورد،1960)

همانطور که اشاره شد، یون های مختلفی در خون و مایعات بدن حضور دارند.حرکت دائم یون ها در سیستم گردش خون نیز منجر به ایجاد میدان مغناطیسی دائمی در اندام ها می شود.

بنابر این در بدن انسان به واسطه حضور یون ها ، میدان الکتریکی و به واسطه حرکت یون ها میدان مغناطیسی ایجاد می شود.

لذا تمام فعالیت های حیاتی درون بدن از قبیل سیستم عصبی، ضربان قلب و … با میدان های الکترومغناطیسی در ارتباطند.

تا اوایل دهه1970 تصور می شد که امواج الکترومغناطیسی شبکه توزیع برق هیچ ضرری برای انسان ندارد.اما در سال 1972، محققان در نشست سیگره گزارش کردند

کارگرانی که در معرض میدان های الکترومغناطیسی شبکه های فشار قوی قرار دارند ممکن است مورد آسیب هایی قرار گیرند.

امواج الکترومغناطیسی (شکل2) از دو میدان الکتریکی و مغناطیسی متناوب و عمود بر هم تشکیل شده است.

میدانهای الکتریکی و مغناطیسی کمیت هایی برداری بوده و در هر دوره تناوب علاوه بر نوسان بین مقادیر ماکسیمم و مینیمم خود، تغییر جهت نیز می دهند.

به این صورت که در یک نیم دوره در جهت مثبت و در نیم دوره بعدی در جهت منفی اعمال می شوند.در ادامه ، تأثیر هر کدام از میدان ها را به طور مجزا بر عملکرد قلب و گردش خون بررسی خواهیم کرد.

هنگامی که بدن انسان در معرض میدانهای الکتریکی تولید شده توسط خطوط شبکه توزیع قرار گیرد،

طبق فرمول1 آنچه بدن حس می کند،چگالی جریان کل(J) است که برآیند چگالی جریان سلولیو چگالی جریان ناشی از میدان الکتریکی خطوط شبکه می باشد.

طبق اثر جعبه فارادی در الکتریسیته ، اگر یک محفظه بسته فلزی در میدان الکتریکی خارجی قرار گیرد شدت میدان الکتریکی در داخل جعبه صفر خواهد بود(شکل3).

شکل3- جعبه فارادی. دیواره فلزی محفظه ، مانع نفوذ میدان الکتریکی خارجی به فضای داخل محفظه می شود.

 می دانیم که بدن انسان به واسطه وجود یون ها رسانا است.لذا طبق اثر جعبه فارادی، میدان الکتریکی خارجی عمدتاً باعث

ایجاد جریان های سطحی در بدن می شود.از طرفی بدن انسان به عنوان یک رسانا دارای مقاومت ذاتی نیز هست.لذا جریان

سطحی در نتیجه این مقاومت میرا شده و به گرما تبدیل می شود و موجب سوختگی در بافت های بیرونی بدن می شود.

از طرفی بدن انسان رسانای فلزی نمی باشد.لذا بخش ناچیزی از میدان های الکتریکی خارجی در اندام های داخلی بدن نفوذ می کند.

طبق آزمایش های انجام شده ، میدان الکتریکی خارجی به اندازه یک کیلو ولت بر متر، در داخل بدن تأثیری در حد چند میلی ولت بر متر دارد(شکل4).(درخشان نیا ، 1394)

شکل4- اثر میدان الکتریکی خارجی بر اندام های داخلی بدن

 اگر چه میزان نفوذ میدان الکتریکی در اندام های بدن کم می باشد ، اما همین مقدار کم نیز در داخل بدن می تواند موجب تضعیف یا تشدید میدان داخلی شود.

به عنوان مثال می دانیم قلب انسان بر مبنای سیگنال الکتریکی فعالیت می کند.(شکل5)

شکل5- قسمت های مختلف یک سیگنال الکتریکی قلب

 سیگنال های الکتریکی قلب به طور تناوبی و با فرکانس و دامنه مشخص تولید می شود.میدان الکتریکی ناشی از شبکه توزیع نیز میدانی متناوب می باشد.

هنگامی که بدن در معرض امواج شبکه توزیع قرار می گیرد بر هم نهی میدان الکتریکی قلب و میدان شبکه موجب تغییر سیگنال های قلبی می شود.

این بر هم نهی ممکن است سازنده باشد و منجر به افزایش ضربان قلب و به تبع آن افزایش فشار خون شده و به حمله قلبی منتهی شود.

همچنین ممکن است این برهم نهی کاهنده باشد و به کاهش ضربان قلب و افت فشار خون منجر شده و حتی ممکن است به ایست قلبی بیانجامد.اشاره کردیم که میدان الکتریکی شبکه توزیع برق متناوب بوده و در هر دوره تناوب دو بار تغییر جهت می دهد.

لذا در یک نیم سیکل با سیگنال قلب بر هم نهی سازنده و در نیم سیکل دیگر بر هم نهی کاهنده دارد.

لذا ضربان قلب را از حالت تپش یکنواخت خارج کرده و موجب بر هم خوردن ریتم ضربان قلب می شود که در اصطلاح پزشکی به آن آریتمی می گویند. پوشش گیاهی

اگر چه در اطراف خطوط شبکه برق ، میدان های الکتریکی و مغناطیسی با هم ایجاد می شوند اما در مورد اثرات این میدان ها بر روی سلامت ، عمده نگرانی ها در مورد میدان های مغناطیسی می باشد.

زیرا میدان مغناطیسی بر خلاف میدان الکتریکی به راحتی به اندام های داخلی بدن نفوذ کرده و طبق رابطه2، می تواند

جریان های الکتریکی قوی در اندام های داخلی بدن القا کند و عملکرد الکتریکی اندام ها را مختل نماید(شکل6).

شکل6- چگونگی تأثیر میدان های الکتریکی و مغناطیسی بر بدن.

در ادامه می خواهیم اثر میدان مغناطیسی شبکه توزیع را بر سیستم گردش خون شبیه سازی کنیم.

با توجه به حرکت یون ها در دستگاه گردش خون می توان بدن را به یک حلقه جریان تشبیه کرد و برای این حلقه جریان یک میدان مغناطیسی درنظر گرفت.

(شکل7) همچنین می توان برای هر عضو بدن با توجه به جهت گردش خون يک میدان مغناطیسی تعریف کرد.لذا هر کدام از اعضای یک بدن سالم،یک میدان مغناطیسی معینی دارد.

طبق قانون القای الکترومغناطیس فارادی، هنگامی که یک حلقه جریان در میدان مغناطیسی متغیر قرار گیرد،جریانی در حلقه القا می شود که ممکن است همسو یا ناهمسو با جریان حلقه باشد.

اگر تغییرات میدان مغناطیسی خارجی با میدان مغناطیسی حلقه هم جهت باشد،جریان القایی همسو و اگر غیر هم جهت باشد جریان القایی ناهمسو خواهد بود. پوشش گیاهی

هنگامی که بدن در معرض امواج الکترومغناطیسی شبکه توزیع قرار گیرد میدان مغناطیسی خارجی از حلقه جریان بدن عبور کرده

و طبق قانون القای الکترومغناطیس فارادی بر جریان حلقه بدن که همان گردش خون است، اثر می گذارد.

نوع تأثیر به جهت تغییرات میدان خارجی بستگی دارد.

اگر تغیرات میدان خارجی با میدان بدن همسو باشد منجر به کاهش جریان و افت فشار خون خواهد شد و در حالتهای شدیدتر به ایست قلبی منتهی می شود.

اگر تغییرات میدان خارجی ناهمسو با میدان بدن باشد منجر به افزایش فشار خون و تپش قلب خواهد می شود که می تواند به حمله قلبی بیانجامد. پوشش گیاهی

مشابه آنچه در میدان الکتریکی ذکر شد جهت میدان مغناطیسی نیز در یک دوره تناوب در دو سوی مختلف تغییر می کند.

لذا در یک نیم دور بر سیستم گردش خون اثر کاهنده داشته و در نیم دور بعدی اثر افزاینده خواهد داشت.

این تحریک های متناوب ، به تدریج ضرباهنگ قلب را نامنظم کرده و می تواند سبب ابتلا به نا منظمی ریتم قلب یا آریتمی شود.

لازم به ذکر است که نتایج به دست آمده از تحلیل برهمکنش های میدانی در این مقاله در خصوص بیماری آریتمی با یافته های بالینی منطبق است.

مطالعات تجربی نشان می دهند که مواجهه با میدان مغناطیسی، بر تغییر پذیری ضربان قلب تأثیر گذاشته و به مخاطرات آریتمی منتج به مرگ منجر می شوند.

(کاویان نژاد و همکاران ، 1388) اختلال عملکرد قلب به طور زنجیره وار کل دستگاه گردش خون و سایر اندام ها را درگیر می کند.

حتی میدان های ضعیف الکتریکی نیز در دراز مدت موجب بیماری های قلبی – عروقی خواهد شد.

در مجموع می توان گفت میدان های شبکه های توزیع، با تقویت یا تضعیف میدان ها و جریان های طبیعی بدن، بر عملکرد اندام ها اثر گذار بوده و در دراز مدت عملکرد سیستم اعصاب و اندام ها مختل می شود

و به بیماری هایی نظیر آریتمی قلبی منجر خواهد شد.طبق پژوهش هایی که تا کنون انجام شده، قرار گرفتن به مدت طولانی در معرض امواج الکترومغناطیسی موجب کاهش رشد و تکثیر بافت استخوانی،کاهش باروری،سقط جنین

،افزایش ریسک تومورهای مغزی و انواع سرطان، اختلال خواب و اختلالات ادراکی از جمله آلزایمر می شود.

با توجه به آنچه اشاره شد،لازم است تدابیر لازم جهت حفظ سلامت بدن در مقابل امواج اندیشیده شود.لذا پیشنهاد می شود:

1- استفاده از روش های عایق کردن، از جمله حفاظت تأسیسات با آلياژهای مخصوص و دفن کردن خطوط زیر زمین :

  • این تدابیر جهت حفاظت از میدان الکتریکی مؤثر است لکن در کاهش اثرات میدان مغناطیسی تأثیر چندانی ندارد.

2- رعایت حریم خطوط انتقال و شبکه های توزیع :

  • مؤثرترین و کم خطرترین راهکاری است که از بدن در مقابل امواج الکترومغناطیسی محافظت می نماید.حریم ،

حداقل فاصله مجاز تا شبکه است. شدت امواج الکترومغناطیسی با ولتاژ شبکه رابطه مستقیم و با فاصله از شبکه

نسبت عکس دارد.لذا با افزایش فاصله از شبکه ، تأثیر امواج کم می شود(جدول1). (جوزی و همکاران،1393) پوشش گیاهی

جدول1- سطوح استاندارد میدان مغناطیس بر حسب Tµ برای خطوط انتقال برق

شدت میدان بر حسب فاصله از خط (m) سطح ولتاژ خط  KV
91 61 30 15
02/0 تا 04/0 04/0 تا 09/0 2/0 تا 4/0 7/0 تا 4/1 115
08/0 تا 16/0 18/0 تا 36/0 7/0 تا 5/1 0/2 تا 0/4 230
14/0 تا 30/0 32/0 تا 67/0 3/1 تا 7/2 9/2 تا 2/6 500

پوشش گیاهی

شرایط شغلی برخی پرسنل از جمله کارگران شبکه و پرسنل پست های توزیع ایجاب می کند که در حریم خطوط شبکه کار کنند.

در این موارد لازم است با ارزیابی پتانسیل تابش و با توجه به جداول کمیسیون بین المللی حفاظت غیر یونی، شیفت های کاری را طوری تن

ظیم نمود که از آسیب جسمانی به پرسنل جلوگیری شود.

  • توزیع برق و محیط زیست

سامانه های توزیع برق شامل پست ها و خطوط انتقال می باشد.پست های برق به صورت سازه هایی روی سطح زمین یا زیر زمین طراحی می شوند.

خطوط انتقال نیز شامل دکل ها، پایه ها و هادی های حامل جریان می باشد.

مسیر انتقال شبکه ممکن است از مناطق جنگلی عبور کند و برای دسترسی و انتقال تجهیزات لازم باشد بخشی از پوشش گیاهی برچیده شود.

علاوه بر آن عبور شبکه از بین شاخ و برگ درختان می تواند موجب پارگی خطوط شبکه و یا اتصال و آتش سوزی شود.

گاهی اوقات علف های هرز به گونه ای است که پایه دکل ها را در بر می گیرد و

می تواند علاوه بر ایجاد محیطی مناسب جهت خوردگی تجهیزات، مانع انجام سرویس های دوره ای و تعمیرات نیز باشد.

لذا برچیدن پوشش گیاهی در مسیر خطوط شبکه اجتناب ناپذیر است. پوشش گیاهی

لکن از آنجا که جنگل ها ارزش تفرجی دارند و زیستگاه حیات وحش و گیاهان بوده و در تولید اکسیژن و حذف گاز گلخانه ای دی اکسید کربن نقش مهمی ایفا می کنند ،

لذا هر گونه فعالیتی در محدوده جنگل ها باید با مطالعه کافی و هماهنگی با سازمان های ذی ربط انجام شود.در ادامه، اثر توسعه شبکه های توزیع بر پوشش گیاهی را در دو بخش بررسی خواهیم کرد:

1- اثر میدان الکترومغناطیسی شبکه های توزیع برق بر پوشش گیاهی. 2- اثرات قطع درختان در مسیر توسعه شبکه های توزیع، بر حیات جنگل ها. پوشش گیاهی

3-1-   اثر میدان الکترومغناطیسی شبکه توزیع برق  بر پوشش گیاهی

مطالعات متعددی در زمینه اثرات امواج الکترومغناطیسی بر گیاهان انجام شده که نشان دهنده تاثیر امواج بر تغییر جوانه زنی، کاهش کلروفیل، تغییر در اندازه بوته و عملکرد محصولات می باشد.

برخی بررسی ها تاثیر کاهنده میدان الکترومغناطیسی را بر رشد گیاهان نشان داده است.بر اساس نتایج به دست آمده،

میدان الکترومغناطیسی موجب کاهش طول، وزن و کاهش سرعت جوانه زنی گیاه زیره می شود(ملکی و همکاران،1394).

همچنین آزمایشهای انجام شده روی بذرهای گندم در حریم دکل های فشار قوی برق نشان می دهد که امواج الکترومغناطیسی شبکه توزیع برق موجب کاهش رشد گیاه گندم می شود(پایز و همکاران،1392).

لکن در پژوهشی با بررسی اثر میدان الکترومغناطیسی بر بذر ذرت گزارش شد که میدان مذکور بر رشد بذر ذرت اثر افزاینده داشته و باعث افزایش20 درصدی سرعت جوانه زنی شده است(Aladjadjiyan،1991).

عملکرد سلول های گیاهی،مشابه سلول جانوری بر مبنای گرادیان الکتریکی ناشی از یون های دو طرف غشای سلولی می باشد

لذا در توجیه اثرات میدان الکترومغناطیسی می توان چنین بیان کرد که برهم کنش میدان مغناطیسی با جریان های یونی غشای سلولی،ب

اعث ایجاد تغییراتی در غلظت یونی و فشار اسمزی در دو طرف غشاء شده و از این طریق موجبات تغییر فعالیت متابولیکی سلول را فراهم می سازد.

اگرچه مکانیسم این عمل به طور دقیق مشخص نشده اما بررسی یافته های آزمایشگاهی نشان می دهند که اولاً میدان های الکترومغناطیسی بر رشد گیاهان اثر گذار است

و  ثانیاً شدت و مدت زمان اعمال میدان نیز بر تغییرات فیزیولوژیک گیاهان مؤثر است.لذا پیشنهاد می شود در طراحی مسیر شبکه های برق،پوشش گیاهی حریم خطوط

مورد مطالعه قرار گیرد و در صورت وجود گونه های کمیاب و به ویژه گونه هایی که نسبت به میدان  الکترومغناطیسی حساس پوشش گیاهی

هستند، مسیر شبکه را تغییر داد یا ارتفاع دکل ها را بلندتر در نظر گرفت.لازمه این اقدام ، همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت نیرو می باشد.

3-2-    اثرات  قطع درختان در مسیر توسعه شبکه های توزیع ، بر حیات جنگل ها

برای بررسی میزان تأثیر قطع درختان بر تخریب جنگل ابتدا لازم است اکوسیستم جنگل را به اختصار معرفی نماییم.

در هم تنیدگی پوشش گیاهی جنگل موجب تشکیل سقفی متشکل از تاج درختان می شود که به آن سایبان جنگل یا تاج پوش گویند.

تاج پوش مانع فرسایش خاک در برابر بارندگی های شدید شده و با محبوس نمودن رطوبت،مانع نوسانات دمایی شدید در جنگل می شود.

از طرفی با کنترل میزان روشنایی،مانع رشد گونه های مزاحم در بستر جنگل نیز می شود.(حسن زاد و سلیمی،1392)

مسیر انتقال برق از عرض3۰ تا۲۰۰ فوت متفاوت بوده و عوارض زمین شامل پوشش گیاهی و ناهمواری های کوهستانی در سرتاسر این مسیر تغییر کرده و به دلایلی که اشاره شد لاجرم پوشش گیاهی برچیده می شود (شکل8).

درنتیجه بخشی از تاج پوش جنگل باز شده و سبب رسیدن نور خورشید به کف جنگل می شود و شرایط نوری برای تکثیر گونه های مهاجم مساعد می شود.

گونه های مهاجم ابتدا سطح کوچکی را اشغال می کنند ولی به سرعت توسعه می یابند.

پوشش گیاهی

گسترش گونه های مهاجم می تواند اکولوژی جنگل را تغییر دهد.زیرا در جذب نور و غذا با گونه های بومی رقابت می کنند و بدین ترتیب زیستگاه و منبع غذایی حیات وحش  بومی منطقه را از بین می برند.

(عابدی و همکاران،1389)همچنین باز شدن تاج پوش ، موجب از دست رفتن رطوبت شده و باعث نوسانات دمایی در جنگل می شود

و در صورت عدم تحمل گونه های گیاهی بومی نسبت به تغییرات دمایی، به تدریج موجب خزان و تخریب پوشش گیاهی خواهد شد.

به ویژه اگر خطوط شبکه از مسیرهای مختلف از منطقه جنگلی عبور کرده و جنگل را به نوعی قطعه قطعه کند که

در این صوت عوارض ذکر شده تشدید خواهد شد.لذا جهت کاهش و کنترل اثرات مخرب توسعه شبکه های برق در مناطق جنگلی موارد زیر پیشنهاد می شود:

1- تا حد امکان جهت دسترسی به مکان احداث خطوط شبکه برق از مسیرهای موجود استفاده کرد:

  • این کار می تواند علاوه بر کاهش قطع درختان، از ایجاد مسیرهای جدید در جنگل که می تواند مورد سوء استفاده قاچاقچیان چوب و شکارچیان غیر مجاز قرار گیرد نیز جلوگیری نماید.

2- طراحی مسیر شبکه با توجه به تراکم پوشش گیاهی :

  • می توان از مسیرهای با تراکم کمتر استفاده کرد و چناچه گونه خاصی در منطقه وجود دارد مسیر را تغییر داد. پوشش گیاهی

3- افزایش ارتفاع دکل ها:

  • با این اقدام ، نیاز به قطع درختان کمتر می شود. پوشش گیاهی

4- جایگزین کردن درختان قطع شده با گونه های بومی کوتاه تر در مسیر خطوط.

  • این کار می تواند به ترمیم حفره تاج پوش جنگل که در اثر قطع درختان ایجاد شده کمک کند..

5- توقف فعالیت ها در فصول زاد و ولد و جفت گیری گونه های جانوری و گرده افشانی گونه های گیاهی منطقه.

6- عدم استفاده از آفت کش ها به ویژه در حریم رودخانه ها و هرس کردن پوشش گیاهی به روش های مکانیکی.

  • نتیجه گیری

توسعه شبکه برق رسانی به جهت رونق فعالیت های صنعتی و ایجاد زیرساختها و رفاه شهروندان، از برنامه های توسعه کشور می باشد.

لکن عدم توجه به محیط زیست منطقه می تواند منجر به از بین رفتن برخی گونه های گیاهی و جانوری و یا به خطر افتادن ایمنی و سلامت جامعه گردد.

در این مقاله اثر میدان مغناطیسی شبکه توزیع بر سلامت و همچنین اثرات مخرب دستکاری بافت یکپارچه جنگل در مسیر توسعه شبکه بررسی و راهکارهایی ارائه شد.

مرحله اجرایی تمام راهکارها و دستورالعمل ها ، در بخش پایش انجام می شود و مهمترین مرحله پایش هر پروژه، بخش طراحی می باشد.(شکل9)

شکل9- اقدامات HSE در طراحی پروژه

منظور از پایش میان سازمانی، بررسی مسائل مربوط به حوزه هایی از قبیل محیط زیست،گردشگری، مخابرات و …می باشد. هر سازمانی باید روشهای اجرایی را ایجاد، مستقر و نگهداری نماید

تا مشخصه های کلیدی عملیات خود را که می تواند پیامدهای زیست محیطی داشته باشند به طور منظم پایش و اندازه گیری نماید.علاوه بر آن محیط کار نیز باید به طور مستمر مورد پایش ایمنی و بهداشت شغلی قرار گیرد

تا میزان حوادث به حداقل برسد.لذا ضروری است ضمن رعایت کلیه دستورالعملهای ایمنی، بهداشت شغلی و تشکیل پرونده سلامت،

باتعریف پروژه های میان سازمانی، موارد مرتبط با سایر حوزه ها از جمله محیط زیست، مخابرات ، بهداشت و سلامت ، گردشگری و… نیز مورد توجه قرار گیرد.

منابع

کی یان.،(1998)”مقدمه ای بر فیزیولوژی جانوری.”،مشهد انتشارات یوکابد 1389.

ریتز ج.،میلفورد ف.،(1960).”مبانی الکترومغناطیس.”،تهران انتشارات آراکس 1379.

درخشان نیا ا.،(1394). “بررسی تأثیر امواح الکترومغناطیسی بر بدن.”،مجله مهندسی پزشکی،شماره179 صفحات 78 الی83.

کاویان نژاد ر.،هادی زاده ن.،محمدتقی ر.،غریبی ف.،(1388).”اثر امواج الکترومغناطیس تلفن همراه روی فشار خون،ضربان و آریتمی قلب.”مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان.دوره11 شماره3 صفحات 22 الی26.

جوزی ع.،جعفرزاده ن.،افضلی ن.،(1393).”شناسایی و ارزیابی ریسک های زیست مخیطی ناشی از خطوط انتقال برق فشار قوی در مناطق شهری به روش ویلیام فاین”.مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام دوره 20 شماره 2 خرداد1393.

ملکی س.،رضازاده ع.،عقیقی م.،(1394).”تآثیر میدان الکترومغناطیس و امواج فرا صوت بر جوانه زنی بذر زیره سبز.” مجله پژوهش های بذر ایران سال دوم شماره اول1394.

پایز ع.،قناتی ف.،بهمنش م.،عبدالمالکی پ.،قهرمانی م.،(1392).”حفظ تمامیت غشاء و تحریک سامانه آنتی اکسیدان گیاه گندم تحت تأثیر ميدان مغناطیسی ایستا و متناوب در فاز رویشی.” مجله فرآیند و کارکرد گیاهی جلد2 شماره1 سال1392.

حسن زاد ا.،سلیمی ه.،(1392)”مقایسه وضعیت زادآوری در توده های جنگلی کمتر دست خورده و تخریب یافته بلوط استان کردستان.”نشریه حفاظت و بهره برداری از منابع طبیعی شماره اول سال 1392.

عابدی ط.،قاصدی آ.،عابدی ر.،روانبخش م.،(1389)”اثر خطوط انتقال برق بر پوشش گیاهی اکوسیستم های طبیعی(مطالعه موردی:پارک سراوان، گیلان).”اولین همایش محیط زیست و توسعه پایدار.

Aladjadjiyan,A.(1991).”study of influence of magnetic field on some biological characteristics of Zea mays”Journal of central European Agriculture,3(2)89-94.

اشتراک:

درباره نویسنده

نظرات بسته اند

برچسب‌ها : % % % % % % % % % % %
Call Now Button