ﻣﺮوري ﺑﺮ ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺰاﯾﺎ، ﻣﻮاﻧﻊ و ﻣﺸﮑﻼت ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ

0

ارﮔﺎﻧﯿﮏ

رﺿﯿﻪ ﺑﺮزﮔﺮ ﺑﻔﺮوﺋﯽ، ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﺮزﮔﺮ ﺑﻔﺮوﺋﯽ

ﻣﻘﺪﻣﻪ و ﻫﺪف: در ﻃﻮل اﻋﺼﺎر و ﻗﺮون، ﮐﺸﺎورزي دﭼﺎر ﺗﻐﯿﯿﺮات ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺷﺪه و ﻫﻤﻮاره اﻧﺴﺎن مهم‌ترین ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ در آن ﺑـﻮده اﺳـﺖ. در قرن‌های اﺧﯿﺮ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ رﺷﺪ روزاﻓﺰون ﺟﻤﻌﯿﺖ، ﻧﮕﺮش اوﻟﯿﻪ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻪ ﻧﮕﺮﺷﯽ دوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﻮد ﺟﺎي ﺧـﻮد ر ا ﺑـﻪ ﺗﻌـﺎﻣﻠﯽ ﯾـﮏ ﺟﺎﻧﺒـﻪ و علیه ﻃﺒﯿﻌﺖ داد. ﻣﺼﺮف بی‌رویه ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﺛﺮات زﯾﺎنﺑﺎري را ﺑﻪ محیط‌های ﮐﺸﺎورزي و ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن وارد می‌کند و اﻧﺴـﺎن را ﺑـﻪ ﺳﻤﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺳﻮق می‌دهد. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﯾﮑﯽ از شاخه‌های اﺻﻠﯽ ﮐﺸﺎورزي ﭘﺎﯾﺪار اﺳﺖ و ﻃـﯽ دو دﻫـﻪ اﺧﯿﺮ ﺑﺎ اﻗﺒﺎل ﺑﺴﯿﺎري در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺎن روﺑﺮو ﺷﺪه اﺳﺖ. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﺘﮑﯽ ﺑﺮ روش‌های ﻃﺒﯿﻌﯽ ﮐﻨﺘﺮل آﻓﺎت و بیماری‌ها ﺑـﻮده و اﺳﺘﻔﺎده و ﮐﺎرﺑﺮد آﻓﺖﮐﺶﻫﺎ و ﻋﻠﻒﮐﺶﻫﺎي ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ، ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﻫﻮرﻣﻮنﻫﺎ و آﻧﺘﯽﺑﯿﻮﺗﯿﮏﻫﺎ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﮑﺎن ﻣﻨـﻊ ﺷـﺪه اﺳـﺖ. اﻣـﺎ باوجود ﻣﺰاﯾﺎي ﻓﺮاوان، ﺗﻮﺳﻌﻪ اﯾﻦ ﻧﻈﺎم ﮐﺸﺎورزي ﺑﺎ ﻣﻮاﻧﻊ و ﻣﺸﮑﻼت ﻓﺮاواﻧﯽ ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ. در اﯾﻦ راﺳﺘﺎ ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ باهدف ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﺳﺎلﻫﺎي اﺧﯿﺮ باهدف ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺰاﯾﺎ، ﻣﻮاﻧﻊ و ﻣﺸﮑﻼت ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ.

روش کار: اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ از ﻧﻮع ﻣﺮوري ﺑﻮده ﮐﻪ ﺑﻪ جمع‌آوری اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از پایگاه‌های اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻧﻨـﺪ SID،Google Scholar،Google و Pubmed ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﮐﻠﯿﺪ واژه‌های ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﮐﺸﺎورزي ﭘﺎﯾﺪار، ﻣﺰاﯾـﺎ و ﻣﻮاﻧـﻊ ﺑـﺮاي ﺟﻤـﻊ آوري اﻃﻼﻋـﺎت از پایگاه‌های ﻣﺬﮐﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. در اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻘﺎﻻت ﻣﺤﺪودﯾﺖ زﻣﺎﻧﯽ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪ. ﻣﻌﯿﺎر ورود در اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻘﺎﻻت اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﻠﯿﺪ واژﮔﺎن ﻓﻮق در ﻣﻘﺎﻻت ذﮐﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ. در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻌﺪاد 36 ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮاي اﺳﺘﺨﺮاج و جمع‌آوری داده‌ها از پایگاه‌های ﻋﻠﻤﯽ ﻣـﺬﮐﻮر ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﯽ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ.

ﻧﺘﺎﯾﺞ: ﻣﻘﺎﻻت اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﯽ 2016- 2007 اﺳﺖ. ﺑﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ پژوهش‌های اﻧﺠﺎم ﺷﺪه به‌روشنی می‌توان ﮔﻔـﺖ ﮐـﻪ ﻣﺼﺮف زﯾﺎد ﺳﻤﻮم و ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي در ﺗﻤﺎم ﺟﻬﺎن و ﺑﺨﺼﻮص در اﯾﺮان ﯾﮏ ﻣﻌﻀﻞ ﻋﻤﺪه ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ می‌باشد ﮐـﻪ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎنﻫﺎ را در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺟﺪي ﻗﺮار داده اﺳﺖ. از اﯾﻦرو ﺑﺸﺮ ﺑﺎ اراﺋﻪ ﺗﺪاﺑﯿﺮي ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﺳﻌﯽ در ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي اﯾﻦ روﻧـﺪ ﻓﺎﺟﻌﻪ آﻣﯿﺰ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﺟﺎي اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻬﺎدهﻫﺎ ﺑﺎ ﻋﻮارض ﺟﺎﻧﺒﯽ، ﺑﺮ ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ، ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ و چرخه‌هایی ﮐﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﻠﯽ ﺳﺎزﮔﺎرﻧﺪ، اﺳﺘﻮار اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از گروهی از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎي ﺑﺮﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ اﺷﺎره داﺷﺖ. ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﯾﻦ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ راﻫﮕﺸﺎي اﺗﺨﺎذ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎي ﺻﺤﯿﺢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺮوﯾﺞ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

نتیجه‌گیری: ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺎن می‌دهد ﮐﻪ در ﻃﻮل دهه‌های ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺷﺎﻫﺪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿـﺰان زمین‌های ﮐﺸـﺎورزي زﯾـﺮ ﮐﺸﺖ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻫﺴﺘﯿﻢ. اﻣﺎ ﻫﻨﻮز در اﯾﺮان اﻗﺪاﻣﯽ از ﺳﻮي ﻣﺆﺳﺴﺎت ذﯾﺮﺑﻂ ﺟﻬﺖ ﻣﻌﺮﻓﯽ و ﺗﺪوﯾﻦ اﯾﻦ ﻧﻈﺎم ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ ﻟﺬا ﺑﺎﯾﺪ ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺰاريﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻃﺮاﺣﯽ، ﺗﺪوﯾﻦ و اﺟﺮا ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ را ﻓﺮاﮔﯿﺮ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣـﺮ ﺧـﻮد ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ اﺟـﺮاي ﻓﺮآﯾﻨﺪﻫﺎي آموزشی و ﺗﺮوﯾﺠﯽ از ﺳﻮي ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﻦ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ می‌باشد. ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﺎ فرهنگ‌سازی، ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﺎورﻫﺎ، دیدگاه‌ها و ﻋﺎدات ﻣﺼﺮﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌـﻪ اﻧﻘﻼب ﺑﺰرﮔﯽ در ﺻﻨﻌﺖ ﮐﺸﺎورزي اﯾﺠﺎد ﻧﻤﻮد.

کلید واژگان: ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﮐﺸﺎورزي ﭘﺎﯾﺪار، ﻣﺰاﯾﺎ، ﻣﻮاﻧﻊ

  1. ﻣﻘﺪﻣﻪ

رﺷﺪ ﺳﺮﯾﻊ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺸﺮي و اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺮاي مواد غذایی در ﻗﺮن ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺤﻮل ﺷﮕﺮف در ﮐﺸﺎورزي ﺳﻨﺘﯽ ﮔﺮدﯾـﺪ. در اﯾـﻦ راﺳﺘﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻧﻮاع ﮐﻮدﻫﺎ و ﺳﻤﻮم ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﮐﺎﺷﺖ ارﻗﺎم پر محصول گونه‌های زراﻋﯽ و ﺑﺎﻏﯽ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪات ﮐﺸﺎورزي ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻣﺎ اﯾﻦ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﺘﻌﺪدي ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻟﻮدﮔﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﺧﺎك، ﺑﺮوز آﻓﺎت و بیماری‌های ﺟﺪﯾﺪ ﮔﯿﺎﻫﯽ و ﺑﺮوز ﺳـﻮء ﺗﻐﺬﯾﻪ و بیماری‌ها در اﺛﺮ ﮐﺎﻫﺶ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ و اﻧﺴﺎن ﻫﻤﺮاه ﺑﻮده اﺳﺖ (1). اﯾﻦ مداخله‌گری در ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺧﻨﺜﯽ ﻧﺒﻮده و اﺳـﺘﻔﺎده بی‌رویه از نهاده‌های ﺷـﯿﻤﯿﺎﯾﯽ در ﮐﺸـﺎورزي، ﻋــﻼوه ﺑــﺮ ﺗﻬﺪﯾــﺪ ﺳــﻼﻣﺘﯽ ﺑﺸــﺮ و ﮔﺴﺘﺮش بیماری‌های ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ بیماری‌های ﻗﻠﺒﯽ و ﻋﺮوﻗﯽ، ﺳﺮﻃﺎن، ﻓﺸﺎر ﺧﻮن و ده‌ها ﺑﯿﻤﺎري دﯾﮕﺮ (2). آﻟـﻮدﮔﯽ آب، ﺗﺨﺮﯾــﺐ ﻻﯾــﻪ اوزون، ﻧﺎﺑﻮدي جنگل‌ها، ﻓﺮﺳـﺎﯾﺶ ﺷـﺪﯾﺪ ﺧـﺎك، اﻓـﺰاﯾﺶ درﺟـﻪ ﺣﺮارت زﻣﯿﻦ در اﺛﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﮔﺎزﻫـﺎي گلخانه‌ای را ﻧﯿــﺰ ﺑــﻪ دﻧﺒـﺎل دارد ﺑـﺮاي ﻣﺜـﺎل، ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻋﻠﯿﺮﻏﻢ ﻣﺰاﯾﺎي زﯾﺎد در ﺑﺎروري ﺧـﺎك و اﻓـﺰاﯾﺶ ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﮐﺸـﺎورزي، در ﺻـﻮرت ﮐـﺎرﺑﺮد بی‌رویه و ﻏﯿﺮﻋﻠﻤﯽ ﺳﺒﺐ اﻓﺖ ﮐﯿﻔﯿﺖ و اﺧﺘﻼل در ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺧـﺎكﻫـﺎي زراﻋـﯽ و در ﻧﻬﺎﯾـﺖ ﮐـﺎﻫﺶ رﺷـﺪ ﮔﯿﺎﻫـﺎن و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي می‌گردد. ﻣﺼـﺮف بی‌رویه ﮐﻮدﻫـﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺳﺒﺐ ورود آلاینده‌های ﺳـﻤﯽ و ﺧﻄﺮﻧـﺎك ﻧﻈﯿـﺮ ﺳﺮب و ﮐﺎدﻣﯿﻮم در ﺧﺎك ﻣﯽﺷﻮد. ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ ﮐـﺎرﺑﺮد زﯾـﺎد ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺳﺒﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻧﮕﻬﺪاﺷـﺖ آب در ﺧﺎك، اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﺮﺳـﺎﯾﺶ ﺧـﺎك و ﮐــﺎﻫﺶ مقاومت ﮔﯿﺎﻫــﺎن و ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﮐﺸـﺎورزي در ﺑﺮاﺑـﺮ آﻓـﺎت می‌شود. ﻋﻼوه ﺑﺮ اﯾﻦ، ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺒﻮد آﮔـﺎﻫﯽ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻘﺎﯾـﺎي اﯾـﻦ نهاده‌های ﺷــﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﻣــﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺧﻄﺮﻧﺎك اﻏﻠﺐ در ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ می‌ماند ﮐـﻪ اﯾـﻦ ﻧﯿـﺰ ﺧﻄـﺮات دﯾﮕـﺮي را ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل دارد (3). ﺑﻘﺎﯾـﺎي اﯾـﻦ ﻣـﻮاد ﻋـﻼوه ﺑـﺮ آﻟـﻮد ه ﮐﺮدن آب‌های زﯾﺮ زﻣﯿﻨﯽ و ﻫﻮا، در ﮔﯿﺎﻫﺎن و درﺧﺘﺎن ﺟﺬب ﺷﺪه و ﺑﺨﺸﯽ از آن در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي رﺳﻮب ﮐﺮده و ﺑـﺎ ﻣﺼـﺮف، ﺑـﻪ ﺑـﺪن ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد و ﺑﺎﻋﺚ بیماری‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ می‌شود (4). ﻋﺪم آﮔﺎﻫﯽ و داﻧﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در زﻣﯿﻨة اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻤﻮم و ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ(ﻣﯿﺰان و زﻣﺎن ﻣﺼﺮف ﺳﻤﻮم و ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ) ﺑﺎﻋـﺚ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن از ﻃﻌﻢ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ ﺑﻌﻀﯽ از ﻣﯿﻮهﻫﺎ و ﺳﺒﺰﯾﺠﺎت اﻇﻬﺎر ﻧﮕﺮاﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ. ﺑﺎ وﺟﻮد اﯾﻦ ﻧﮕﺮاﻧـﯽ ﻫـﺎ، ﺑـﻪ اﻓـﺰاﯾﺶ آﮔﺎﻫﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ از اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﺠﻤﻌﯽ ﺳﻤﻮم ﺟﺬب ﺷﺪه در ﺑﺪن و اﺛﺮات زﯾﺎنﺑﺎر آن ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ‌به ﺑﺮوز ﺑﯿﻤﺎريﻫﺎي ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻫﻤﭽﻮن ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻗﺪ در ﮐﻮدﮐﺎن، اﺧﺘﻼل در ﮐﺎرﮐﺮد ﮐﻠﯿﻪﻫﺎ، ﺳﺮﻃﺎن دﺳﺘﮕﺎه ﮔﻮارش، ﻧﺎﻫﻨﺠﺎريﻫﺎي ﻋﺼـﺒﯽ و اﺧـﺘﻼل در ﺳﯿﺴـﺘﻢ اﯾﻤﻨـﯽ ﺑـﺪن می‌گردد، ﻧﯿـﺎز ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺤﺪود ﮐﺮدن ﺳﻤﻮم و ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻻزﻣﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﺎﻟﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ، ﻻزم اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﺑـﺎ آﻣﻮزشﻫﺎي ﺻﺤﯿﺢ ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن و ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن و آﮔﺎه ﮐﺮدن آنﻫﺎ از ﺧﻄﺮات ﺑﺎﻗﯽﻣﺎﻧﺪهﻫﺎي ﺳﻤﻮم و ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪه، زﻣﯿﻨﻪﻫﺎي ﻻزم را ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻤﺘﺮ اﯾﻦ ﺳﻤﻮم و ﮐﻮدﻫﺎ را ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﺎﻟﻢ ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮد (5). ﺑـﺮاي ﺣـﻞ اﯾـﻦ ﻣﻌﻀـﻞ، اﻣـﺮوزه ﻧﮕﺮش ﺟﺪﯾﺪي ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﻣـﻮرد ﺑﻬـﺮه ﺑـﺮداري از منابع ﻃﺒﯿﻌــﯽ ﺟﻬــﺖ ﺗﻮﻟﯿـﺪ مواد غذایی و ﻧﯿﺰ جنبه‌های زﯾﺴـﺖ ﻣﺤﯿﻄـﯽ ﻣﻄـﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻧﻈﺮ در نظام‌های ﻣﺘـﺪاول را ﺿـﺮوري می‌کند. اﯾـﻦ ﻧﮕـﺮش، به‌عنوان راﻫﯽ ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت ذﮐﺮ ﺷـﺪه ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ (6).ﮐﻪ می‌تواند ﺑﺎ واژه‌هایی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺒـﺎرزه ﺑـﺎ آﻓـﺎت، ﺣﻔـﻆ ﺑـﺎروري ﺧـﺎك، ﻣـﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﺼـﻮل، ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ ﺟﻠـﻮﮔﯿﺮي از ﻓﺮﺳـﺎﯾﺶ ﺧـﺎك و ﺗﺨﺮﯾـﺐ زﻣـﯿﻦ، اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﮐﻮدﻫـﺎ و آﻓـﺖ ﮐـﺶ ﻫـﺎ ﻣﻌﺮﻓـﯽ ﮔـﺮدد (7).

ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻣﻘﺪار ﻣﺼﺮف ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ در دﻧﯿﺎ 135 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﺗﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ 20 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﺗﻦ (15%) آن ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﯾﺎﻟﺖ ﻣﺘﺤـﺪه آﻣﺮﯾﮑـﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. اﯾﻦ در ﺣﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻃﯽ ﺳﺎلﻫﺎي 1950-96 ﻣﺼﺮف ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ در ﺟﻬﺎن ﺑﯿﺶ از 2 ﺑﺮاﺑﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ. در اﯾـﺮان در ﺳﺎلﻫﺎي 1383-84 ﺣﺪود 4/1 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﺗﻦ از اﻧﻮاع ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﺳﻤﻮم ﺑﯿﻦ ﮐﺸﺎورزان ﺗﻮزﯾﻊ ﺷﺪه اﺳـﺖ. از اﯾـﻦ ﺟﻬـﺖ ﻫﻤـﺮاه ﺑـﺎ ﺗﺤﻮﻻت ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺿﺮوري اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺳﺘﻔﺎده ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺣﺮﮐﺖ ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ (8). ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ در ﮐﺸـﻮرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻧﺎمﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﭼﻮن ﮐﺸﺎورزي ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ، ﮐﺸﺎورزي ﭘﺎﯾﺪار و ﮐﺸﺎورزي ﺑﺎ ﻣﺼﺮف ﮐﻢ ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮد (9).

واژه ارﮔﺎﻧﯿﮏ از رﯾﺸﻪ bio اﺳﺖ ﮐﻪ در ﯾﻮﻧﺎن bios ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ زﻧﺪﮔﯽ ﯾﺎ روش زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ (10). ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ، ﮐﺸـﺎورزي زﻧـﺪه و ﭘﻮﯾـﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ در اوایل ﺳﺎل 1924 ﻣﯿﻼدي ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ می‌توان ﮔﻔـﺖ ﯾـﮏ ﺷـﯿﻮه ﻧـﻮﯾﻦ از ﮐﺸـﺎورزي ﻣﺤﺴـﻮب نمی‌شود (11). ارﮔﺎﻧﯿـﮏ واژهاي اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﻣﺰرﻋﻪ را ﻣﻮﺟﻮدي زﻧﺪه می‌داند ﮐﻪ اﺟﺰاي ﺗﺸﮑﯿﻞ دهنده‌اش ﯾﻌﻨﯽ ﺧـﺎك، کانی‌ها، ﻣـﻮاد آﻟــﯽ، ریز موجودات، آفت‌ها، ﮔﯿﺎﻫـﺎن، ﺣﯿﻮاﻧـﺎت و اﻧﺴـﺎن اﺛـﺮ دوﺳـﻮﯾﻪ ﺑـﺮﻫﻢ دارﻧـﺪ (12).

ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ از ﻣﻨﻈﺮ اﻓﺮاد ﻣﺨﺘﻠﻒ:

تعریف‌های ﺑﺴﯿﺎري ﺑﺮاي ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻓﺪراﺳﯿﻮن جنبش‌های بین‌المللی ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ (IFOAM) در ﺳﺎل 2008 ﻣﯿﻼدي ﻣﻮرد ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻗﺮار داد ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﺗﻮﻟﯿﺪي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﺧﺎك، اکوسیستم‌ها و اﻧﺴﺎن را ﭘﺎﯾﺪارﻣﯽﺳﺎزد. اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ، ﺑﺮ ﻓﺮآﯾﻨـﺪﻫﺎي ﺑﻮم ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻪ، ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ و ﭼﺮﺧﻪﻫﺎي ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﻠﯽ ﺗﮑﯿﻪ دارد و ﺑﻪ ﻧﻬﺎدهﻫﺎﯾﯽ ﮐـﻪ اﺛﺮﻫـﺎي ﻣﺸـﮑ ﻞ زا دارﻧـﺪ، واﺑﺴـﺘﮕﯽ ﻧﺪارد. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ روشﻫﺎي ﺳﻨﺘﯽ، ﻋﻠﻤﯽ و ﻧﻮآوري را در ﻫﻢ ﻣﯽآﻣﯿﺰد ﺗﺎ از ﻣﺤﯿﻂ ﺧﻮد و آﺳﺎنﺳﺎزي ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺎ آن، ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮد و زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺧﻮب را، ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم دﺳﺖاﻧﺪرﮐﺎران ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزد.

ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺑﻌﺪي ﮐﻪ در ﺳﺎل 2010 ﻣﯿﻼدي ﺗﻮﺳﻂ Raviv آورده ﺷﺪه ﭼﻨـﯿﻦ اﺳـﺖ “ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ ﻣﻔﻬـﻮم و روﺷـﯽ از ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﮐﺸﺎورزي ﺑﺪون ﮐﺎرﺑﺮد آﻓﺖﮐﺶﻫﺎي ﺳﺎﺧﺖﻫﺎي، ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﻧﯿﺰ ﭘﺎدزﯾﺴﺖﻫﺎ و ﻫﻮرﻣﻮنﻫـﺎ در ﺗﻮﻟﯿـﺪﻫﺎي ﮔﯿـﺎﻫﯽ و داﻣـﯽ اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮي ﻣﻮﺟﻮدﻫﺎي زﻧﺪه ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ژﻧﺘﯿﮑﯽ را ﻧﻤﯽﭘﺬﯾﺮد (13).

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﯾﮑﯽ از ﻧﻈﺎمﻫﺎي ﮐﺸﺎورزي ﭘﺎﯾﺪار اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﻣﺒﻨﺎي ﺣﺪاﻗﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﺧﺎرﺟﯽ ﮔﺮان ﻗﯿﻤﺖ و هزینه‌بر از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و آﻓﺖﮐﺶﻫﺎ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. در اﯾﻦ ﻧﻈﺎم ﮐﺸﺎورزي، از ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﺳﻨﺘﺰ ﺷﺪه ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، آﻓﺖﮐﺶﻫﺎ، داروﻫﺎي داﻣﭙﺰﺷﮑﯽ، ﮔﯿﺎﻫﺎن اﺻﻼح ﺷﺪه ژﻧﺘﯿﮑﯽ، ﻣﻮاد ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه، ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﯽ و ﺗﺎﺑﺶ اﺷﻌﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﯽﺷﻮد (14). ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮل ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﺤﺼﻮﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، آﻓﺖﮐﺶﻫﺎ، اﻓﺰودﻧﯽﻫﺎي ﻏـﺬاﯾﯽ و ﻃﻌﻢدﻫﻨﺪهﻫﺎ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ (15).

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﯾﮏ ﻧﻈﺎم ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﺸﺎورزي ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪ، ﻧﻈﺎمﯾﺎﻓﺘﻪ و اﻧﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﮔﯿﺮي از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺰرﻋـﻪ، ﺑﺎﻋـﺚ ﺗﻘﻮﯾﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﻼﻣﺖ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎي زﯾﺴﺘﯽ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺧﺎك و ﭼﺮﺧﻪﻫﺎي زﯾﺴﺘﯽ ﻣﯽﺷﻮد (16).

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻧﮕﺮﺷﯽ ﻋﻠﻤﯽ و ﻧﻮﯾﻦ ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزي ﺳﻨﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺟﺪاد ﻣﺎ ﺑﻪ آن ﻋﻤﻞ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ.

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﻮﻟﯿﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻣﺼﺮف ﮐﻮدﻫﺎي ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ، ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮐﻨﻨﺪهﻫﺎي رﺷﺪ و اﻓﺰودﻧـﯽ ﻫـﺎي ﺧﻮراﮐﯽ دام اﺟﺘﻨﺎب می‌ورزد و از روش‌هایی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻨﺎوب زراﻋﯽ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻘﺎﯾـﺎي ﮔﯿـﺎﻫﯽ و ﮐﻮدﻫـﺎي داﻣـﯽ، ﺗﻨـﺎوب ﺑـﺎ ﺑﻘـﻮﻻت، پسمانده‌های آﻟﯽ و ﮐﻨﺘﺮل ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ ﺗﻌﺎدل اﺳﺘﻔﺎده می‌کند (14).

ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺟﺪﯾﺪ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﻤﯿﺘﻪ ﻣﻠﯽ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ارﮔﺎﻧﯿﮑﯽ ﺑﺪﯾﻦ ﺻﻮرت ﺑﯿﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ارﮔﺎﻧﯿﮏ معمولاً ﺑﻪ روش ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ﮔﻔﺘﻪ می‌شود ﮐﻪ ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ، چرخه‌های ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و فعالیت‌های ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺧﺎك را ﺑﻬﺒﻮد می‌بخشد. هم‌زمان ﺑـﺎ ﺳـﯿﺮ ﺗﺤـﻮﻻت ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺗﻌﺎرﯾﻒ آن ﻧﯿﺰ دﮔﺮﮔﻮن می‌شد. ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻧﺸـﺎن می‌دهد ﮐـﻪ از ﮐﺸــﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿــﮏ ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﻣﺘﻌﺪد و زﯾﺎدي از ﺳﻮي ﻣﺠﺎﻣﻊ و سازمان‌ها و ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن اراﺋﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ در ﺟـﺪول 1 ﺑـﻪ ﺗﻌﺪادي از آن‌ها اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ.

جدول 1: تعاریف کشاورزي ارگانیک از سوي مجامع، سازمانها و کارشناسان

به‌طورکلی در ﻫﻤﮥ ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﯿﺎن اﯾﻦﮐﻪ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ به‌عنوان ﺳﯿﺴـﺘﻢ در نظر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه، ﺑﻪ ﺑﻌـﺪ کل‌نگری و ﯾﮑﭙـﺎرﭼﮕﯽ، ﺑﻌـﺪ اﮐﻮﻟـﻮژﯾﮑﯽ، ﭘﺎﯾـﺪاري و اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﮑـﺮدن از نهاده‌های ﺧﺎرج از ﻣﺰرﻋﻪ ﻧﯿﺰ ﮐﻪ باهدف ﺣﻔــﻆ ﺗﻨــﻮع زﯾﺴــﺘﯽ، ﺳــﻼﻣﺖ آب و ﺧــﺎك، اﻧﺴــــﺎن و چرخه‌های ﻃﺒﯿﻌـــﯽ اﺳـــﺖ، ﺗﺄﮐﯿـــﺪ ﺷـــﺪه اﺳـــﺖ. اﻓـــﺰون ﺑـــﺮ ویژگی‌هایی ﮐــــﻪ در ﺗﻌــــﺎرﯾﻒ ﮔﻨﺠﺎﻧــــﺪه ﺷــــﺪه اﺳﺖ، ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﻨﺎﻓﻊ زﯾﺎدي در ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﮐﺸﺎورزان ﺧـﺮد ﮐــﻪ ﺑﺨــﺶ وﺳــﯿﻌﯽ از ﺟﻮاﻣـﻊ روﺳـﺘﺎﯾﯽ را ﺗﺸـﮑﯿﻞ می‌دهند دارد (17).

ﭼﻬﺎر اﺻﻞ ﻣﻨﺸﻮر ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ:

ﻣﻨﺸـﻮر ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ ﭼﻬـﺎر اﺻـﻞ دارد و ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﮐـﻪ آن را ﻣﯽﭘﺬﯾﺮﻧﺪ، ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻮد را ﭘﺎﯾﺒﻨﺪ اﯾﻦ اﺻﻮل ﺑﺪاﻧﻨﺪ:

اﺻﻞ ﺳﻼﻣﺖ: ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن، ﺟـﺎﻧﻮران، ﮔﯿﺎﻫـﺎن، ﺧـﺎك و ﮐـﺮة زﻣـﯿﻦ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﯾﮑﭙﺎرﭼـﻪ ﺗﻮﺟـﻪ و ﺑـﺮاي ﺣﻔﺎﻇـﺖ از آن ﮐﻮﺷـﺶ ﺷﻮد.

اﺻﻞ اﮐﻮﻟﻮژي: ﮐﺸﺎورزي ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﮐﺸﺖﺑﻮمﻫﺎي ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﮐﺎرﮐﺮد ﭼﺮﺧﻪﻫـﺎي آن ﺑﺎﯾﺪ ﻃﺮاﺣﯽ و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﯾﺖ آن ﺷﻮد و ﺑﺎ اﯾﺠـﺎد زﯾﺴﺘﮕﺎهﻫﺎ و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ، ﺑـﻪ ﺗﻌـﺎدل ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ.

اﺻﻞ ﻣﺮاﻗﺒﺖ: ﺳﻼﻣﺖ و رﻓﺎه ﻧﺴﻞ ﺣﺎﺿﺮ را ﺑﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ و رﻋﺎﯾﺖ اﺣﺘﯿﺎطﻫـﺎي ﻻزم ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺮاي ﻧﺴﻞﻫـﺎي آﯾﻨﺪه ﺗﺄﻣﯿﻦ ﮐﺮد و آﯾﻨـﺪة ﮐـﺮة زﻣـﯿﻦ را ﻓـﺪاي ﻧﺴﻞ اﻣﺮوز ﻧﮑﺮد.

اﺻــﻞ اﻧﺼــﺎف: ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻫﻤــﮥ ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨــﺪﮔﺎن، ﻣﺼــﺮف ﮐﻨﻨــﺪﮔﺎن، ﮐــﺎرﮔﺮان، ﺑﺎزرﮔﺎﻧــﺎن، ﺗﻮزﯾﻊ ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن و ﻏﯿـﺮه ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻋﺎدﻻﻧـﻪ ﺗﺄﻣﯿﻦ و ﺑﺮاي اﻓﺰاﯾﺶ اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ و ﮐﺎﻫﺶ ﻓﻘـﺮ ﮐﻮﺷـﺶ ﺷﻮد.

اﺟـﺮاي اﯾـﻦ راﻫﮑﺎرﻫـﺎ ﺑـﺮاي ﻓﺮاﮔﯿـﺮ ﺷـﺪن ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ، ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳــﺎزي ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن و اﺟـﺮاي ﻓﺮاﯾﻨـﺪﻫﺎي آﻣﻮزﺷـﯽ و ﺗﺮوﯾﺠﯽ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺗﻮﺳـﻌﻪاي، ﺑﺮﮔﺰﯾﺪن ﻧﻈـﺎم ارﺗﺒﺎﻃـﺎت و اﻃـﻼع رﺳـﺎﻧﯽ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﮐـﻪ ﺑـﻪ ﺑﺮﻗـﺮاري ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﻣﻄﻠــﻮب ﺑـﯿﻦ ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن و ﻣﺤﺘﻮاي ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺟﺮاي ﺻﺤﯿﺢ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﯿﻦ آنﻫﺎ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ، اﻫﻤﯿﺖ زﯾﺎدي دارد.

اﺻﻞ ﺳﻼﻣﺖ

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺳﻼﻣﺖ ﺧﺎكﻫﺎ، ﮔﯿﺎﻫﺎن، ﺣﯿﻮاﻧﺎت، اﻧﺴﺎنﻫﺎ و ﮐﺮه زﻣﯿﻦ را ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از دﯾﮕﺮي ﻣﺠﺰا و ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻧﯿﺴﺖ را ﺑﺎﯾﺪ ﺣﻔﻆ و اﻓﺰاﯾﺶ دﻫﺪ. اﯾﻦ اﺻﻞ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﯽﺳﺎزد ﮐﻪ ﺳﻼﻣﺖ اﻓﺮاد و ﺟﻮاﻣﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ از ﺳﻼﻣﺖ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻣﺠﺰا ﻧﺒﻮده و ﺧﺎكﻫﺎي ﺳﺎﻟﻢ، ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﺎﻟﻢ و ﺣﯿﻮاﻧﺎت و اﻧﺴﺎنﻫﺎي ﺳﺎﻟﻢ را ﺑﻮﺟﻮد ﻣﯽآورﻧﺪ. ﺳﻼﻣﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ راﺳﺘﯽ و درﺳﺘﯽ در ﮐﻠﯿﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎي زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ و ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻧﺒﻮدن ﺑﯿﻤﺎريﻫﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﮕﻬﺪاري ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و ﻋﻘﻼﻧﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﮐﻮﻟﻮژي را ﻧﯿﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﯽﺷﻮد. ﻣﺼﻮﻧﯿﺖ، ارﺗﻘﺎء و ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ، ﺗﻬﺬﯾﺐ اﺧﻼق از ﺻﻔﺎت ﮐﻠﯿﺪي و اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ ﺳﻼﻣﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻧﻘﺶ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﭼﻪ در ﮐﺸﺎورزي و ﭼﻪ در ﻓﺮآوري و ﭼﻪ در ﺗﻮزﯾﻊ ﯾﺎ ﻣﺼﺮف، ﭘﺎﯾﺪاري و اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻼﻣﺖ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎ و ارﮔﺎﻧﯿﺴﻢﻫﺎ از ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﯾﻦ ﻣﺨﻠﻮﻗﺎت در ﺧﺎك ﺗﺎ اﻧﺴﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﻧﻈﺮ دارد ﺑﺎ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺎﻻ و ﻏﺬاي ﻣﻐﺬي ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﺮاﻗﺒﺖﻫﺎي رﻓﺎﻫﯽ و ﺳﻼﻣﺘﯽ ﮐﻤﮏ ﻧﻤﺎﯾﺪ. از ﺳﻮي دﯾﮕﺮ ﺑﺎﯾﺪ از ﮐﺎرﺑﺮد ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪهﻫﺎ (ﮐﻮدﻫﺎ)، آﻓﺖﮐﺶﻫﺎ، داروﻫﺎي ﺣﯿﻮاﻧﯽ و اﻓﺰودﻧﯽﻫﺎي ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮات زﯾﺎن ﺑﺎري ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺮﻫﯿﺰ ﺷﻮد (18).

اﺻﻞ اﮐﻮﻟﻮژي

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاﺳﺎس سیستم‌ها و سیکل‌های اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ، ﮐﺎر ﺑﺎ آن‌ها، رﻗﺎﺑﺖ آن‌ها و ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺪاري آن‌ها ﺑﻨﯿﺎن ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد. ریشه‌های اﯾﻦ اﺻﻞ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ درون سیستم‌های زﻧﺪه و ﭘﻮﯾﺎ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ، ﻗﺮار دارد و ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس چرخه‌ها و پروسه‌های اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ می‌باشد. ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ و رﻓﺎه داﺧﻞ اﮐﻮﻟﻮژي و ﻣﺤﯿﻂ ﺧﺎص آن ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﮔﺮدد. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت زراﻋﯽ و ﺑﺎﻏﯽ در ﺧﺎك زﻧﺪه، ﺣﯿﻮاﻧﺎت در اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﺸﺎورزي، ﻣﺎﻫﯽﻫﺎ و ارگانیسم‌های آﺑﺰي در ﻣﺤﯿﻂ آﺑﯽ ﻣﺪﻧﻈﺮ اﺳﺖ. در ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، چراگاه‌ها و سیستم‌های ﺑﺮداﺷﺖ از ﻣﻨﺎﺑﻊ وﺣﺸﯽ (ﻃﺒﯿﻌﯽ) ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ بالانس‌های اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و سیکل‌های ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﻠﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﮐﻮﻟﻮژي و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮔﺮدد. ﻋﻮاﻣﻞ و نهاده‌ها ﺑﺎﯾﺪ به‌وسیله اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺠﺪد (ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ)، باز چرخ ﻣﻮاد، ﻣﺪﯾﺮت ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻮاد و اﻧﺮژي ﮐﺎﻫﺶ ﯾﺎﺑﺪ و ارﺗﻘﺎء ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﺤﯿﻂ و ﮐﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎر ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ در دﺳﺘﻮر ﮐﺎر ﻗﺮار ﮔﯿﺮد. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺪ در ﻣﯿﺎن برنامه‌های ﻧﻈﺎم ﮐﺸﺎورزي ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل و ﺑﺎﻻﻧﺲ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ، اﺳﺘﻘﺮار ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺣﻔﻆ ﺗﻨﻮع ژﻧﺘﯿﮑﯽ و ﮐﺸﺎورزي ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ.ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ را ﺗﻮﻟﯿﺪ، ﻓﺮاوري، ﺗﺠﺎرت و ﯾﺎ ﻣﺼﺮف می‌نمایند ﺑﺎﯾﺪ از ﻣﺤﯿﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺷﺎﻣﻞ باغ‌ها،ﮐﻠﯿﻤﺎﻫﺎ، ﻣﮑﺎنﻫﺎي ﻃﺒﯿﻌﯽ، زﯾﺴﺘﮕﺎهﻫﺎ و آب و ﻫﻮا ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﻪ آنﻫﺎ ﺳﻮد ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ (19).

اﺻﻞ اﻧﺼﺎف و ﻋﺪاﻟﺖ

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﺻﺖﻫﺎ و ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎي زﻧﺪﮔﯽ و ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﯽ اﻃﻤﯿﻨﺎن از اﻧﺼﺎف را اﯾﺠﺎد ﻧﻤﺎﯾﺪ. اﻧﺼﺎف ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻋﺪاﻟﺖ، اﺣﺘﺮام، رﻋﺎﯾﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت ﺗﻘﺴﯿﻤﺎت ﺟﻬﺎن، ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺑﯿﻦ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺗﺎ واﺑﺴﺘﮕﯽﻫﺎي دﯾﮕﺮ زﻧﺪﮔﯽﻫﺎي آﻓﺮﯾﺪه ﺷﺪه را ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻮد. ﺗﺄﮐﯿﺪات اﯾﻦ اﺻﻞ ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ آنﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ درﮔﯿﺮ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺷﺪهاﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ رواﺑﻂ اﻧﺴﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﻫﺪاﯾﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ در ﺗﻤﺎم ﺳﻄﻮح از رﻋﺎﯾﺖ ﻋﺪاﻟﺖ و اﻧﺼﺎف ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم اﻋﻀﺎء دﺳﺖ اﻧﺪرﮐﺎر، ﮐﺸﺎورزان، ﮐﺎرﮔﺮﻫﺎ، ﻓﺮاوري ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن، ﺗﺠﺎر و ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن اﻃﻤﯿﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ درﮔﯿﺮ آن ﻣﯽﺷﻮد ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺧﻮﺑﯽ از زﻧﺪﮔﯽ را اﯾﺠﺎد ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﯽ و ﻓﻘﺮ و ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﻏﺬاي ﺳﺎﻟﻢ ﮐﻤﮏ ﻧﻤﺎﯾﺪ. اﯾﻦ اﻫﺪاف ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ و ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺎﻻ اﺳﺖ. اﯾﻦ اﺻﻞ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﯿﻮاﻧﺎت ﺑﺎﯾﺪ در ﻃﻮل زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژي و رﻓﺘﺎرﻫﺎي ﻃﺒﯿﻌﯽ و رﻓﺎه آنﻫﺎﺳﺖ ﭘﺮورش ﯾﺎﺑﻨﺪ. ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﻣﺤﯿﻄﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ از ﻟﺤﺎظ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﺴﻞﻫﺎي آﯾﻨﺪه ﺣﻔﻆ ﺷﻮد.

اﺻﻞ ﻣﺮاﻗﺒﺖ

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﯿﺸﮕﯿﺮاﻧﻪ و ﻣﺴﺆﻻﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﺳﻼﻣﺖ و آﺳﺎﯾﺶ ﻧﺴﻞﻫﺎي ﺑﻌﺪ و ﻣﺤﯿﻂ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺷﻮد. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﭘﺎﯾﺪار و زﻧﺪهاي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ و ﺗﻘﺎﺿﺎﻫﺎي داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ. ﻣﺸﺎﻏﻞ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ ارﺗﻘـﺎء ﮐﺎراﯾﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻮدﻣﻨﺪي را در ﭘﯽ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺳﻼﻣﺘﯽ و رﻓﺎه را ﺑـﻪ ﺧﻄـﺮ ﺑﯿﻨـﺪازد. در ﻧﺘﯿﺠـﻪ ﺗﮑﻨﻮﻟـﻮژي ﻫـﺎي ﺟﺪﯾـﺪ و ﻣﺘﺪﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ و ﺑﺎزﻧﮕﺮي ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ. اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ و ﮐﺸﺎورزي ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺤﺖ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻗـﺮار ﮔﯿـﺮد ﺗـﺎ از اراﺋـﻪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﻌﯿﻮب و ﻧﺎﻗﺺ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﺷﻮد. اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﯿﺸﮕﯿﺮاﻧﻪ و ﺿﻤﺎﻧﺖ (ﮔﻮاﻫﯽ ﮐﺮدن) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮐﻠﯿﺪ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي در اﯾﻦ اﺻﻞ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه ﺷﺪهاﻧﺪ. ﻋﻠﻮم ﻣﺘﻨﻮﻋﯽ ﺑﺮاي اﻃﻤﯿﻨﺎن از ﺳﻼﻣﺘﯽ و درﺳﺘﯽ ﮐﺸﺎورزي و اﮐﻮﻟـﻮژي ﻣـﻮرد ﻧﯿـﺎز اﺳـﺖ و اﻟﺒﺘـﻪ داﻧـﺶ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ. ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻋﻤﻠﯽ، ﺗﺠﻤﯿﻊ اﻓﮑﺎر، ﺳﻨﺖﻫﺎي ﻣﻠﯽ و داﻧﺶ ﺑﻮﻣﯽ ﺑﺮاي آزﻣﺎﯾﺶ و اراﺋﻪ راه ﺣﻞ ﭘﯿﺸـﻨﻬﺎدي ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﯿـﺰ، ﺿﺮوري اﺳﺖ. ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺪ از اﻇﻬﺎر ﺑﺪون دﻟﯿﻞ ﺧﻄﺮات ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژيﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ. ﺗﺼﻤﯿﻤﺎت ﺑﺎﯾﺪ ارزشﻫﺎ و ﺗﻤﺎم ﻧﯿﺎزﻫﺎي ﻓﺮدي ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ آن اﺳﺖ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎف و ﻣﺸﺘﺮك ﻧﺸﺎن دﻫﺪ.

ﻣﺰاﯾﺎي ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ:

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ داراي ﻣﺰاﯾﺎﯾﯽ از ﺟﻤﻠﻪ:

ﻣﺰاﯾﺎي اﻗﺘﺼﺎدي: ﺑﻪ وﯾﮋه ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻗﺘﺼﺎدي، ﺑﻪ وﯾﮋه ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺣﺎﻣﯽ ﻓﻘﺮا ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﯿﻤﺖﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ، درآﻣﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ، ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺘﻨﻮعﺗﺮ و ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺧﺎص ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺮاي ﮐﺸﺎورزان در ﻣﻘﯿﺎس ﮐﻮﭼﮏ (20). ﮐﺎﻫﺶ 40/6 درﺻﺪي ﻫﺰﯾﻨـﻪ ﻫـﺎ، ﺣﻔـﻆ و اﻣﻨﯿـﺖ اﻗﺘﺼـﺎدي ﺑﯿﺸـﺘﺮ درآﻣـﺪ روﺳﺘﺎﯾﯽ،ﮐﺎﻫﺶ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاري ﻧﻘﺪي، ﺑﺎزدﻫﯽ ﺑﺎﻻ و ﺧﻄﺮﭘﺬﯾﺮي ﮐﻤﺘﺮ (21).

ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ: ﺑﺎزده ﺑﺎﻻﺗﺮ و ﺑﺎ ﺛﺒﺎتﺗﺮ ﺗﺤﺖ ﺣﻮادث آب و ﻫﻮاﯾﯽ ﺷﺪﯾﺪ، درآﻣﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺤﻠﯽ ﺑﺮاي ﻏـﺬا ﻣـﯽ ﺷـﻮد و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺎ روشﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻨﺎوب زراﻋﯽ و روشﻫﺎي ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ

ﻣﻨﺎﻓﻊ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ: ﮐﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﯽ در ﺧﺎك، ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاري ﻣﻮاد ﻣﻐﺬي در ﺧﺎك و ﻣﯿﮑﺮو ارﮔﺎﻧﯿﺴﻢﻫﺎي ﺧﺎك، ﮐﻨﺘﺮل ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻓﺴـﺎد و ﻓﺮﺳﻮدﮔﯽ در ﺧﺎك، رﺳﯿﺪﮔﯽ و ﺑﺮرﺳﯽ آﻟﻮدﮔﯽ آب و ﻫﻮا، دوام و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي (22). ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﻬﺘﺮ آب و ﺧﺎك، ﺣﻔﻆ ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ ﺑﺪون ﻫﯿﭻ ﮔﻮﻧﻪ آﻟﻮدﮔﯽ از ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﮐﻢ ﺷﺪن ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ ﺧﺎك، ﺣﻔﻆ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، ﺧﻮدﮐﻔﺎ ﻧﻤـﻮدن ﺧـﺎك از ﻟﺤـﺎظ ﺗﺄﻣﯿﻦ ازت (20).

دﺳﺘﺎوردﻫﺎي اﯾﻤﻨﯽ ﺷﻐﻠﯽ و ﻣﻨﺎﻓﻊ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ: از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮاﺑﺮي ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ، ﺗﻘﻮﯾﺖ داﻧﺶ و ﻣﻬـﺎرت ﺑـﻮﻣﯽ، رواﺑـﻂ ﻋﻤـﻮﻣﯽ، اﯾﺠـﺎد ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮاي ﮐﺸﺎورزان در ﺟﻮاﻣﻊ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺑﻪ اﺷﺘﺮاك ﮔﺬاري داﻧﺶ و ﻣﻬﺎرت، ﻇﺮﻓﯿﺖ ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ و ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻼﻣﺖ در ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ (23).

اﺛﺮات ﮐﺸﺎورزي: ﺣﻔﻆ و ﻧﮕﻬﺪاري ﺑﺎﻧﮏ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي ﮐﺸﺎورزي، ﺗﻌﺎدل و ﯾﮑﻨﻮاﺧﺘﯽ در ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻏﺬاﯾﯽ، ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰي و ﻏﻨﯽﺗﺮ ﮐﺮدن ﺧــﺎك در ﺑﺮاﺑــﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿــﺖ ﻫــﺎي ﻣﯿﮑﺮوﺑــﯽ در ﺧــﺎك و در ﻧﻬﺎﯾــﺖ ﻣﻘﺎوﻣــﺖ ﺑﯿﺸــﺘﺮ ﺧــﺎك در ﺑﺮاﺑــﺮ آﻓــﺎت و ﺑﯿﻤــﺎري ﻫــﺎ، اﯾﺠــﺎد ﺧــﻮد اﺗﮑﺎﯾﯽ در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي (24).

ﮐﺸﺎورزان ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﻪ ﺟﺎي ﻣﺼﺮف زﯾﺎد و ﺷﺪﯾﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ، ﻋﻤﺪﺗﺎً داﻧﺶ و آﮔﺎﻫﯽ زﯾﺎدي را ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ. داﻧﺶ ﺑـﻮﻣﯽ را ﺑـﻪ ﮐـﺎر ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ و اﯾﻦ اﻧﺘﻘﺎل داﻧﺶ از ﮐﺸﺎورز ﺑﻪ ﮐﺸﺎورز را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﮐﻨﺪ، اﺑﺰار ﺑﺎزرﺳﯽ و ﮐﻨﺘﺮل داﺧﻠﯽ و ﻧﻈﺎم ﺗﻀﻤﯿﻦ ﻣﺸﺎرﮐﺘﯽ را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﺪه و ﺟﻮاﻣﻊ روﺳﺘﺎﯾﯽ را ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﻣﯽﺳﺎزد. ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي اﺷﺘﻐﺎل زﯾﺎدي ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺗﻮﻟﯿـﺪ ارﮔﺎﻧﯿـﮏ وﺟـﻮد دارد. اﯾﻦﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﮐﺎرﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﯿﺪ ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﻓﺮوش ﻣﺎزاد، دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﯽ، ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻧﻬـﺎده ﻫـﺎي زﯾﺴـﺘﯽ و ارزش اﻓﺰوده ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﻓﺮآوري و ﺑﺎزارﯾﺎﺑﯽ ﺑﺎﺷﺪ (25).

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮهوري ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﮐﻪ ﮐﺸﺎورزان ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻤﺒﻮد ﻣـﻮاد ﻏـﺬاﯾﯽ آﺳـﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮﻧـﺪ، ﻣـﯽ ﮔـﺮدد؛ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ درآﻣﺪ و ﺑﺎزده ﮐﺎر ﻣﯽﮔﺮدد؛ ﺗﻨﻮع ﺗﻮﻟﯿﺪ در ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ ﻣﻮﺟـﺐ ﮐـﺎﻫﺶ رﯾﺴـﮏ ﺧﺮاﺑـﯽ ﻣﺤﺼـﻮل و ﻣﺸﮑﻼت اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي ﻫﻤﺮاه آن ﻣﯽﮔﺮدد؛ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ارزش داﻧﺶ ﺳﻨﺘﯽ و ﺑﻮﻣﯽ را ﺑﻪ رﺳﻤﯿﺖ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺪ و داﻧﺶ ﺑـﻮﻣﯽ را در روشﻫﺎي ﺗﻮﻟﯿﺪ آن ادﻏﺎم ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﻇﺮﻓﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ارزش ﺑﺨﺸﯽ ﻣﯽﮔﺮدد (26). ﮔﺬار ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﻮﻗﻌﯿـﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﮐﺸﺎورزان را ﺑﻬﺒﻮد ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ و در درازﻣﺪت در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ، ﮐﺎﻫﺶ ﻓﻘﺮ، ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﻮاد ﻣﻐﺬي و اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ اﺛﺮﮔﺬار اﺳـﺖ (27).

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ، اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺧﺎﻧﻮار و اﻓﺰاﯾﺶ درآﻣـﺪ ﻣـﯽ ﮔـﺮدد. ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ داراي ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﺟﻬﺖ اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ ﭘﺎﯾﺪار ﺑﺎ ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺼﺮف ﻣﻮاد ﻣﻐﺬي و ﻣﻌﯿﺸﺖ ﭘﺎﯾﺪار در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﯾﯽ اﺳﺖ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎﻋـﺚ ﮐﺎﻫﺶ آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮي ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات آب و ﻫﻮاﯾﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ ﻣﯽﮔﺮدد. ﺷﯿﻮهﻫﺎي ﮐﺸﺎورزي ﭘﺎﯾﺪار ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻧﺴـﺒﺘ ﺎً اﺣﺘﯿﺎج ﺑﻪ ﮐﺎر ﻓﺸﺮدهﺗﺮي دارﻧﺪ و داراي ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﺑﺮاي ﮐﻤﮏ ﺑﻪ اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﯾﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺑﺎ درآﻣﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ و وﺿﻊ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻬﺘﺮ ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﯿﺸﺘﺮي در زﻣﯿﻨﻪ ﺗﻬﯿﻪ ﻏﺬا دارﻧـﺪ و ﻣـﯽ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ درﺻـﺪ ﺑﯿﺸـﺘﺮي از درآﻣـﺪ ﺧـﻮد را ﺻـﺮف ﻫﺰﯾﻨـﻪ ﺧـﻮراك ﮐﻨﻨﺪ (28).

ﺗﺄﻣﯿﻦ اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ و ﺳﻼﻣﺖ ﺗﻐﺬﯾﻪاي ﺑﻪ ﺷﺪت ﺑﻪ درآﻣﺪ و ﻗﯿﻤﺖﻫﺎ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد. روشﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ و ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزان ﮐﻮﭼﮏ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺧﻮد را اﻓﺰاﯾﺶ دﻫﻨﺪ و اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ را ﺑﺪون اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﯾﺎ آﻓﺖﮐﺶﻫﺎ و ﻧﻬﺎدهﻫﺎﯾﯽ ﮐـﻪ اﻏﻠﺐ در زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ وﺟﻮد ﻧﺪارﻧﺪ و ﯾﺎ ﺧﯿﻠﯽ ﮔﺮان ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻬﺒﻮد دﻫﻨﺪ. اﯾﻦ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ در ﮐﺸﺎورزي ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺨﺮب ﺑـﺮ روي ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﺗﻨﻮع زﯾﺴﺘﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي ﺳﻼﻣﺘﯽ ﻣﺮدﻣﯽ ﮐﻪ در ﻣﺰرﻋﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ اﯾﺠﺎد ﺧﻄﺮ ﺳـﺎزد ﮐﺸـﺎورزي ﭘﺎﯾـﺪار ﻃـﯽ دو دﻫﻪي اﺧﯿﺮ ﺑﺎ اﻗﺒﺎل ﺑﺴﯿﺎري در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺎن روﺑﺮو ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ دﻟﯿﻞ اﺻﻠﯽ آن را ﻣﯽﺗﻮان ﻧﮕﺮاﻧﯽﻫﺎي ﻋﻤـﻮﻣﯽ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﻼﻣﺖ و اﯾﻤﻨﯽ ﻏﺬاﯾﯽ و ﺳﻼﻣﺖ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ داﻧﺴﺖ (27).

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﻏﺬا را در ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽدﻫﺪ. ﮐﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:

اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﺰان ﻏﺬاي ﺗﻮﻟﯿﺪﺷﺪه در ﻫﺮ ﯾﮏ از زﻣﯿﻦﻫﺎي ﮐﺸﺎورزي، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻣﻨﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ ﺧﺎﻧﻮار ﻣﯽﮔﺮدد ﮐـﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ دﺳﺘﺮﺳـﯽ ﻫﻤـﻪ اﻋﻀﺎي ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻪ ﻏﺬاي ﮐﺎﻓﯽ ﻣﯽﮔﺮدد.

ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻓﺮوش ﻏﺬاي ﻣﺎزاد ﻓﺮوﺷﮕﺎهﻫﺎي ﻣﺤﻠﯽ، ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﮐﺸﺎورزان از درآﻣﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺳﻮد ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻗﺪرت ﺧﺮﯾـﺪ آنﻫـﺎ را اﻓـﺰاﯾﺶ ﻣﯽدﻫﺪ.

ﺗﻮﻟﯿﺪات ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺗﺎزه در دﺳﺘﺮس اﻓﺮاد ﺑﯿﺸﺘﺮي در ﺳﻄﺢ وﺳﯿﻊﺗﺮي از ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد

ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ، ﮔﺮوهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺟﺪﯾﺪي را در اﺟﺘﻤﺎع ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﻣﯽﺳﺎزد ﺗﺎ در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﺸﺎورزي و ﺗﺠـﺎرت ﻣﺪاﺧﻠـﻪ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، از ﻃﺮﻓﯽ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﭘﺎﯾﺪار و دوﺳﺖدار ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎي درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ، داﻣﻨﻪ وﺳﯿﻌﯽ از ﻣﻨﻔﻌﺖﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕـﯽ، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي را اراﺋﻪ ﻣﯽدﻫﺪ (29).

ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ دﻻﯾﻞ ﺑﺎزدارﻧﺪه ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﺸﺎورزي ﻣﺘﺪاول ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ:

ﻧﺒﻮد اﻃﻼﻋﺎت و آﮔﺎﻫﯽ

ﮐﻤﺒﻮد داﻧﺶ و ﻣﻬﺎرت ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﺸﺘﺰارﻫﺎي ارﮔﺎﻧﯿﮏ

ﮐﻤﺒﻮد ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر و زﻣﺎن

ﻋﻤﻠﮑﺮد و درآﻣﺪ ﭘﺎﯾﯿﻦ

اﻓﺰوده ﺷﺪن ﻫﺰﯾﻨﻪﻫﺎي ﺟﺪﯾﺪ

درآﻣﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﺎﻣﻄﻤﺌﻦ

ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﺤﺪود دوﻟﺘﯽ

ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎي ﮐﻨﺘﺮل ﻋﻠﻒﻫﺎي ﻫﺮز، ﺑﯿﻤﺎريﻫﺎ و آﻓﺎت

ﻧﺒﻮد ﯾﺎ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺑﺎزار ﺑﺮاي ﻋﺮﺿﻪ و ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ

زﯾﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎي ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﺑﺎزاررﺳﺎﻧﯽ (30).

محدودیت‌های ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ:

اﻣﺮوزه اﻓﺰاﯾﺶ بی‌رویه ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، آﻟﻮدﮔﯽ آب‌های زﯾﺮ زﻣﯿﻨﯽ، اﻓـﺰاﯾﺶ اﻧـﻮاع بیماری‌ها و سرطان‌ها ﻧﺎﺷـﯽ از ﺗﻮﻟﯿـﺪ و ﻣﺼـﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻏﯿﺮ ارﮔﺎﻧﯿﮏ راﯾﺞ در ﺑﺎزار اﺳﺖ. اﮔﺮ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ را به‌عنوان درﻣﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺪاﻧﯿﻢ؛ ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ از ﺷﻨﺎﺧﺖ محدودیت‌های ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ به‌منظور ارائه راﻫﮑﺎرﻫﺎﯾﯽ در راﺳﺘﺎي اﻓـﺰاﯾﺶ ﻣﺼـﺮف اﯾـﻦ ﻣﺤﺼـﻮﻻت اﺳـﺖ. از ﻃﺮﻓﯽ دﯾﮕﺮ، ﺑﺎ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ آگاهی‌های ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﺎﻟﻢ در زنجیره‌ی ﻏـﺬاﯾﯽ ﺧـﺎﻧﻮاده، نگرانی‌های ﻋﻤـﻮﻣﯽ ﻣـﺮدم ﻧﺴﺒﺖ به‌سلامت و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ رو ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ اﺳﺖ. ﻟﺬا، ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت زﯾﺎدي در ﺧﺼـﻮص ﻣﺤﺼـﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿـﮏ و ﻣﺴـ ﺎﯾﻞ ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﺑـﺎ آن ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﯾﮑﯽ از اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎي ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﯾﻦ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ راهﮔﺸﺎي اﺗﺨﺎذ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎي ﺻﺤﯿﺢ به‌منظور ﺗﺮوﯾﺞ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ. زنجیره‌ی ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣـﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﺘﻢ می‌شود؛ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﻋﻮاﻣـﻞ مؤثر در فعالیت‌های ﮐﺸـﺎورزي، ﻧﺘﯿﺠـﻪ ﮐـﺎر ﺧـﻮد را در رﺳـﺎﻧﺪن ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮاﻫﻨﺪ دﯾﺪ. از اﯾﻦ رو، ﺗﻌﺪاد زﯾﺎدي از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮ روي مصرف‌کنندگان و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻏﺬاﯾﯽ ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻠﺖ محدودیت‌های ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ را ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ ﺑﯿﺎن نموده‌اند:

ﺑﺮﺧﯽ از اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﮕﺮش ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺤـﺖ ﺗـﺄﺛﯿﺮ ﺳـﻦ، ﺟﻨﺴـﯿﺖ، وﺿـﻌﯿﺖ تأهل، آﻣـﻮزش، ﺳـﻄﺢ ﺗﺤﺼﯿﻼت، ﺑﻌﺪ ﺧﺎﻧﻮار و درآﻣﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ.

ﺗﻔﺎوت ﻗﯿﻤﺖ اﯾﻦ ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻋﺎدي

ﻗﯿﻤﺖ ﺑﺎﻻي ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻋﺎدي (31).

ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﯾﮏ ﺧﺎﻧﻮار ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻤﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﯿﻤﺖ ﻣﺤﺼﻮل، درآﻣﺪ، ﺷﻐﻞ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨـﺪه، ﺳـﻦ، ﺗﻌـﺪاد ﻓﺮزﻧـﺪان و ﻏﯿﺮه ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد (32). ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي داراي ﻓﺮزﻧﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎي ﺑﺪون ﻓﺮزﻧﺪ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﺧﺮﯾﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ دارﻧﺪ.

ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳﯽ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت

ﻋﺪم اﻋﺘﻤﺎد ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت

رﺿﺎﯾﺖ ﺑﺴﯿﺎري از اﻓﺮاد از ﻣﺤﺼﻮﻻت راﯾﺞ و ﻧﺒﻮد اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت

ﻧﺪاﺷــﺘﻦ ﻇــﺎﻫﺮ ﺑﻬﺘــﺮ ﻣﺤﺼــﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿــﮏ در ﻣﻘﺎﯾﺴــﻪ ﺑــﺎ ﻣﺤﺼــﻮﻻت غیر ارگانیک ﭼــﺮا ﮐــﻪ ارزش ﻏــﺬاﯾﯽ، ﻃﻌــﻢ، ﺗــﺎزﮔﯽ و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﺤﺼﻮل از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﭘﺬﯾﺮش ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﺑﯿﻦ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر می‌رود (33).

وﺿﻌﯿﺖ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﺟﻬﺎن:

بررسی‌ها ﻧﺸﺎن می‌دهد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ در اﮐﺜﺮ ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﯽ به‌عنوان ﺗﻨﻬﺎ راه ﻣﻤﮑﻦ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸـﺎورزي ﺳـﺎﻟﻢ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و داﻣﻨﻪ آن ﻧﯿﺰ روز به‌روز ﺗﻮﺳﻌﻪ می‌یابد. ﻫﻢ اﮐﻨﻮن میلیون‌ها ﻫﮑﺘﺎر اراﺿﯽ زراﻋﯽ، ﺑﺎﻏﯽ و ﻣﺮﺗﻌﯽ در ﺑﯿﺶ از 100 ﮐﺸـﻮر ﺟﻬـﺎن ﺗﺤـﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﻗﺮار دارﻧﺪ و اﯾﻦ ﺧﻮد از اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺮاي ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺣﮑﺎﯾﺖ دارد و دوﻟﺖﻣﺮدان ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺑﺎزارﻫﺎي داﺧﻠﯽ اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت و وﺟﻮد ﺣﺠﻢ زﯾﺎدي از ﺑﺎزارﻫﺎي ﺧﺎرﺟﯽ ﺑﺮاي ﺻﺎدرات آن‌ها ﺣﻤﺎﯾﺖ ویژه‌ای از ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ ﺑـﻪ ﻋﻤـﻞ می‌آورند.

ﺑﺮ اﺳﺎس آﺧﺮﯾﻦ آﻣﺎر ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﮐﻪ در ﺳﺎل 2015 ﻣﯿﻼدي ﺑـﺮاي ﺳـﺎل 2014 ﺗﻮﺳـﻂ فدراسیون جنبش‌های بین‌المللی ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ و ﻣﻮﺳﺴﻪ ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ (FiBL) ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه و ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ زمین‌های ﮐﺸـﺎورزي زﯾـﺮ ﮐﺸـﺖ ارﮔﺎﻧﯿـﮏ در (اﻗﯿﺎﻧﻮﺳــــﯿﻪ)%4/32، (اروﭘــــﺎ)29/75%، (آﻣﺮﯾﮑــــﺎي ﻻﺗــــﯿﻦ)18/21%، (آﺳــــﯿﺎ)8/57%، (آﻣﺮﯾﮑــــﺎي ﺷــــﻤﺎﻟﯽ)8/02% و (آﻓﺮﯾﻘــــﺎ) (05/3%) می‌باشند. ده کشوری که در جهان بیشترین سطح زیر کشت را دارند. استرالیا 12، آرژانتین 6/3، آمریکا 2/2، چین 9/1، اسپانیا 6/1، ایتالیا 2/1، آلمان 0/1، فرانسه 0/1، اروگوئه 9/0 و کانادا 6/0 میلیون هکتار هستند.

به‌طور ﮐﻠـﯽ، ﺳـﻄﺢ زﯾـﺮ ﮐﺸـﺖ ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿـﮏ در ﺟﻬﺎن رو ﺑﻪ ﻓﺰوﻧﯽ اﺳﺖ.

در اﯾﺮان ﺳﻄﺢ زیر کشت ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﺳﺎل 2005 ﻣﯿﻼدي ﺻﻔﺮ و در ﺳﺎل 2011، 43332 ﻫﮑﺘﺎر ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ. در اﯾـﺮان ﺗﻮﻟﯿـﺪ و ﻣﺼـﺮف ﻣﺤﺼﻮل ارﮔﺎﻧﯿﮏ رﻏﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺰاﯾﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ و ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ اﻣﺮ در ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻣﺼﺮف، از جنبه‌های ﻓـﺮدي، ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ، ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ روﺑﺮو ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﺪون داﺷﺘﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﮐﺎﻓﯽ از ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ نمی‌توان ﺗﺼﻤﯿﻤﺎت درﺳﺘﯽ اﺗﺨﺎذ ﮐﺮد. (میر سلیمی) ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ در اﯾﺮان ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻠﻤﻮس و ﺟﺪي ﺑﺮاي برنامه‌ریزی، ﻫﺪاﯾﺖ و ﺣﻤﺎﯾﺖ از اﯾﻦ روش ﺗﻮﻟﯿﺪ وﺟﻮد ﻧﺪارد. به‌طوری ﮐﻪ ﺑﺮ اﺳـﺎس آﺧـﺮﯾﻦ آﻣﺎر ﺗﻨﻬﺎ 12000 ﻫﮑﺘﺎر اراﺿﯽ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ در اﯾﺮان ﺛﺒﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ (15).

آﻣﺎرﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻧﺸﺎن می‌دهند ﮐـﻪ 10 ﮐﺸـﻮري ﮐـﻪ در ﺳـﺎل 2012 ﺑﯿﺸـﺘﺮﯾﻦ اﻓـﺰاﯾﺶ ﺳـﻄﺢ زیر کشت ﻣـﻮاد ارﮔﺎﻧﯿـﮏ را داشته‌اند ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻋﺒﺎرت از ﯾﻮﻧﺎن، ﻣﮑﺰﯾﮏ، ﻗﺮﻗﯿﺰﺳﺘﺎن، ﺗﺮﮐﯿﻪ، ﺗﺎﻧﺰاﻧﯿـﺎ، اﯾﺘﺎﻟﯿـﺎ، روﻣـﺎﻧﯽ، ﻓﺮاﻧﺴـﻪ، ﻟﻬﺴـﺘﺎن و داﻧﻤـﺎرك می‌باشند. در ﻫﻤـﯿﻦ ﺳـﺎل 10 ﮐﺸﻮر ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن، اوﮔﺎﻧﺪا، ﻣﮑﺰﯾـﮏ، ﺗﺎﻧﺰاﻧﯿـﺎ، اﺗﯿـﻮﭘﯽ، ﺗﺮﮐﯿـﻪ، ﭘـ ﺮو، اﯾﺘﺎﻟﯿـﺎ، اﺳـﭙﺎﻧﯿﺎ و ﻟﻬﺴـﺘﺎن ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﯿـﺐ داراي ﺑﯿﺸـﺘﺮﯾﻦ ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن ارﮔﺎﻧﯿﮏ بوده‌اند.

آﻣﺎر ﺳﺎل 2012 ﻣﯿﻼدي ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ اﯾﻦ اﺳـﺖ ﮐـﻪ از ﮐـﻞ زمین‌های ﻗﺎﺑـﻞ ﮐﺸـﺖ دﻧﯿـﺎ 35/4 ﻏـﻼت، 31/2 ﻋﻠﻮﻓـﻪ ﺳـﺒﺰ،8/6 ﮔﯿﺎﻫـﺎن روﻏﻨـﯽ، 4/2 محصول‌های ﭘﺮوﺗﺌﯿﻨﯽ، 3/3 سبزی‌ها و 17/2% زﯾﺮ ﮐﺸﺖ ﺳﺎﯾﺮ محصول‌ها می‌باشد. ﺧﺮده ﻓﺮوﺷـﯽ ﻣـﻮاد ﻏـﺬاﯾﯽ ارﮔﺎﻧﯿـﮏ در ﺳـﺎل 2012 ﻣﯿﻼدي در آﻣﺮﯾﮑﺎ 44%، آﻟﻤﺎن 14%، ﻓﺮاﻧﺴﻪ 8%، ﮐﺎﻧﺎدا 4%، ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ 4%، اﯾﺘﺎﻟﯿﺎ 3%، ﺳﻮﺋﯿﺲ 4% و ﺑﻘﯿﻪ ﮐﺸـﻮرﻫﺎ 19% ﺑـﻮده اﺳـﺖ. ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ مصرف سرانه مواد غذایی ارگانیک در سوئیس 189، دانمارک 152، لوکزامبورگ 123، لیختن‌اشتاین 129، استرالیا 127، سوئد 95، آلمان 86، آﻣﺮﯾﮑﺎ 72، ﮐﺎﻧﺎدا 62 و ﻓﺮاﻧﺴﻪ 61 ﯾﻮرو ﺑﻮده اﺳﺖ. بازار فروش ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ و نوشابه‌های ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﺳﺎل 2000 ﺣـﺪود 20 ﺑﯿﻠﯿـﻮن دﻻر آﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﻮده و در ﺳﺎل 2012 ﺑﻪ ﺑﯿﺶ از 60 ﺑﯿﻠﯿﻮن دﻻر آﻣﺮﯾﮑﺎ رﺷﺪ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ (34).

آﻣﺎرﻫﺎ ﻧﺸﺎن می‌دهد، در ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﯿﺶ از 120000 ﺗﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺗﻮﻟﯿﺪ می‌شود و در ﻃﻮل ده ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ رﺷﺪي در ﺣﺪود 15-20 درﺻﺪ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ به‌طوری که می‌توان ﮔﻔﺖ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ به‌سرعت در ﺣﺎل ﮔﺴـﺘﺮش در ﺑﺎزارﻫـﺎي ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن می‌دهد ﮐﻪ در آﻣﺮﯾﮑﺎ ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﺳﺎلﻫﺎي ﮔﺬﺷﺘﻪ 20 درﺻﺪ اﻓﺰاﯾﺶ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ (35).

چالش‌های ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﻬﺖ ﻧﯿﻞ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ ﺑﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻣﻄﻠﻮب در اﯾﺮان:

ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﻫﻨﻮز در ﮐﺸﻮر ﻣﺎ آن‌چنان ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ اﺳﺖ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﮐﺎﻓﯽ در ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ وﺟﻮد ﻧﺪارد. ﻫﺮ ﭼﻨﺪ در ﺳـﺎل ﻫـﺎي اﺧﯿـﺮ در ﺟﻬﺖ ﺣﻤﺎﯾﺖ و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ وﻟﯽ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ آن‌ها ﭼﺸﻤﮕﯿﺮ ﻧﺒﻮده و رﺷـﺪ ﭼﻨـﺪاﻧﯽ در ﺳـﻄﺢ زﯾﺮ ﮐﺸﺖ، ﻋﻤﻠﮑﺮد، ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺣﺘﯽ ﻣﺼﺮف اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ ﭼﺸﻢ نمی‌خورد. ﺷﺎﯾﺪ ﯾﮑﯽ از دﻻﯾﻞ اﯾﻦ اﻣﺮ اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ به‌کارگیری اﯾﻦ روش‌ها، ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﻣﻬﺎرت و آموزش‌های ﻣﺪاوم می‌باشد. اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮرﺳﯽﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ از اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﺧﯽ از چالش‌های ﻣﻮﺟـﻮد در ﻣﺴـﯿﺮ ﻧﯿـﻞ ﺑـﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻣﻄﻠﻮب در ﮐﺸﻮر ﻣﺎ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از:

ﻧﺒﻮد آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺪون در ﻣﻮرد زراﻋﺖ ارﮔﺎﻧﯿﮏ در اﯾﺮان

ﮐﻤﺒﻮد داﻧﺶ ﻓﻨﯽ و اﻃﻼﻋﺎت ﻋﻤﻮﻣﯽ ﮐﺸﺎورزان درزمینة ﻣﺰاﯾﺎي ﮐﺸﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ و ﻋﻮاﻗﺐ ﻧﺎﺷﯽ از ﻣﺘﮑـﯽ ﺑـﻮدن ﺑـﻪ نهاده‌های ﺟﺎﻧﺒﯽ به‌خصوص ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ و ﺳﻤﻮم و ﻋﻼوه ﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﺪم اﺳﺘﻘﺒﺎل ﮐﺸﺎورزان از اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﮐﺸﺎورزي از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدي

ﻧﺎﮐﺎﻓﯽ ﺑﻮدن داﻧﺶ و ﻣﻬﺎرت ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﮐﺸﺎورزان

اﺳﺘﻔﺎده از ارﻗﺎم ﻧﺎﻣﻘﺎوم ﺑﻪ آﻓﺎت و ﺑﯿﻤﺎريﻫﺎ و ﮐﺎﻫﺶ ﺣﺎﺻﻞﺧﯿﺰي ﺧﺎكﻫﺎي ﮐﺸﺎورزي و اﻓﺖ ﺳﻄﺢ آبﻫﺎي زﯾﺮ زﻣﯿﻨـﯽ و ﺗﺨﺮﯾـﺐ منابع زﯾﺴﺘﯽ ﺑﺎ ﮐﺸﺎورزي ﺳﻨﺘﯽ

ﻋﺪم ﭘﯿﮕﯿﺮي و ﻧﻈﺎرت دﻗﯿﻖ بر نحوه ﺗﻮزﯾﻊ و ﻣﺼﺮف نهاده‌های ﺟﺎﻧﺒﯽ و اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﻮدﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ به‌اندازه زﯾـﺎد و به‌کارگیری بی‌رویه آﻓﺖﮐﺶﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ آﻟﻮدﮔﯽ آب، ﻫﻮا و ﺧﺎك ﮔﺮدﯾﺪه

ﻧﺪاﺷﺘﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز در زﻣﯿﻨﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪي ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻘﺪار ﻣﺠﺎز ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﺳﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻣﺼﺮف

ﻧﺒﻮد اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺑﺮاي آﻧﺎﻟﯿﺰ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ و ﺗﺸﺨﯿﺺ آن از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻏﯿﺮ ارﮔﺎﻧﯿﮏ

ﻋﺪم ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزي و اﻋﺘﺒﺎر ﻓﻨﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺗﺒﺪﯾﻞ زراﻋﯽ در ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻏﺎت و ﻣﺰارع در ﺧﺼﻮص ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﺸـﺎورزي ﻣﻮﺟـﻮد ﺑـﻪ ارﮔﺎﻧﯿـﮏ در ﮐﺸﻮر

روﻧﻖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﺎﺑﻮدي و ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﻃﺒﯿﻌﺖ در راﺳﺘﺎي ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻏﺬا

ﻧﺒﻮد ﺑﺎزارﻫﺎي ﻓﺮوش اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ ﺑﺮاي ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ در کشور

ﻋﺪم ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺗﺮوﯾﺞ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﻔﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ارﮔﺎﻧﯿﮏ در ﺑﯿﻦ مصرف‌کنندگان (36).

نتیجه‌گیری

ﻣﻄﺎﺑﻖ بررسی‌های اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، ﺣﻔﻆ ﺗﻨﻮع ژﻧﺘﯿﮑﯽ سیستم‌های ﺗﻮﻟﯿﺪ و محیط‌های اﻃـﺮاف آن‌ها، ﮐـﺎﻫﺶ آﻟـﻮدﮔﯽ آب‌وخاک، ﮐـﺎﻫﺶ و ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺧﺎك و ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺎﻓﺖ ﺧﺎك، بهره‌برداری ﺳﺎﻟﻢ از آب‌ها و ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﻣﻨﺎﺑﻊ آﺑﯽ و گونه‌های زﯾﺴـﺘﯽ درون آن‌ها، اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه و ﻫﻮﻣﻮس ﺧﺎك، ﺑﻬﯿﻨﻪﺳﺎزي ﻣﺼﺮف اﻧﺮژي و ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ ﭼﺮﺧـﻪ ﻣـﻮاد از مهم‌ترین ﻣﺰاﯾـﺎي زﯾﺴـﺖ ﻣﺤﯿﻄـﯽ ﮐﺸـﺎورزي ارﮔﺎﻧﯿﮏ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎم اﯾﻦ ﻣﻮارد ﺑﺎ ﺻﺮف ﺣﺪاﻗﻞ ﻫﺰﯾﻨﻪﻫﺎ و راﺑﻄﻪي ﭘﺎﯾﺪار ﻣﯿﺎن اﻧﺴـﺎن، ﻣﺤـﯿﻂ زﯾﺴـﺖ و ﻣﻮﺟـﻮدات زﻧـﺪه اﯾﺠـﺎد می‌کند. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﮔﻮﯾﺎي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ می‌باشند ﮐﻪ ﮐﺸﺖ ارﮔﺎﻧﯿﮏ در اﯾﺮان باوجود زمینه‌های ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻓﺮاواﻧﯽ ﮐﻪ وﺟﻮد دارد ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ زﯾـﺎدي ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ و ﺗﺤﻮل ﭼﻨﺪاﻧﯽ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐـﻪ ﮐﺸـﺖ ارﮔﺎﻧﯿـﮏ ﺗﻮاﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺨـﺶ ﺑﺰرﮔـﯽ از ﺟﻬـﺎن را در ﺗﺴﺨﯿﺮ ﺧﻮد درآورد. ﮔﺴﺘﺮش آن در اﯾﺮان ﺑﻪ ﺣﻤﺎﯾﺖ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮي از ﺳﻮي دوﻟﺖ و دوﻟﺘﻤﺮدان ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ اﺳـﺖ. اﻟﺒﺘـﻪ آﻣـﻮزش و ﺑـﺎﻻ ﺑـﺮدن اﻃﻼﻋﺎت ﮐﺸﺎورزان ﻧﯿﺰ ﮐﻤﮏ زﯾﺎدي در اﯾﻦ راﺳﺘﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد. ازﺟﻤﻠﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﺮاي ﺣﻞ اﯾﻦ ﻣﻌﻀﻞ می‌توان ﺑﻪ برنامه‌های ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﯾﺠﺎد همایش‌ها و نشست‌های ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻣﺴﺌﻮﻻن و ﻣﺮدم از ﻃﺮﯾﻖ رﺳﺎﻧﻪ و اﺷﺎره ﺑﻪ هزینه‌ها و ﭘﺮداﺧﺖ غرامت‌های ﺣﺎﺻﻞ از بی‌توجهی ﺑـﻪ آن اﺷﺎره ﻧﻤﻮد.

ﻣﺮاﺟﻊ:

1-         Sumner J. Protecting and promoting indigenous knowledge: Environmental adult education and organic agriculture. Studies in the Education of Adults. 2008;40(2):207-23.

2-         Rajabi A, ShabanaliFami H, PoorAtashi M. Survey examination of organic agricultural products from the point of view of consumers (Case study Karaj). Journal of Food Science and Technology.

2013;38(10):33-43.

3-         Shams A, Vedadi E, Ahmadi Z. Study of farmers’ attitude towards sustainable agriculture and its relation with their chemical input use in Asadabad Township. Iranian Agricultural Extension and Education Journal. 2015;11(1).

4-         MOLAEI M, ZAREI Y. CONSUMERS’PREFERENCES FOR ENVIRONMENTALLY SAFE AGRICULTURAL PRODUCTS (CASE STUDY: VEGETABLES IN URMIA). 2016.

5-         Veisi H, Mahmoodi H, Moghaddam MS. A Determination of the Farmers’ Behavior in Adoption Related to the Technologies of Integrated Pest Management. Iran J Agric Econ Dev Res. 2010;41:481-90.

6-         KARAMI A. Factors Influencing Farmer’s Attitudes toward Cooperation and Teamwork in

Jiroft Township. 2016.

7-         D’Silva JL, Samah BA, Uli J, Shaffril HAM. Towards developing a framework on acceptance of sustainable agriculture among contract farming entrepreneurs. African Journal of Business Management. 2011;5(20):8110.

8-         Some of the modern agriculture in soil and environments. Proceedings of.Akbari M, Asadi A

soil (in Persian) Karaj. 2005.

9-         Sharma AK, Sharma AK. A handbook of organic farming: Agrobios (India); 2002.

10-       organic food Hamzaoui Essoussi L, Zahaf M. Decision making process of community

consumers: an exploratory study. Journal of Consumer Marketing. 2008;25(2):95-104.

11-       Features Submission HC. Organic Matter and Sustainable Agriculture. Journal of Sustainable Agriculture. 1994;4(3):103-6.

12-       Fatemi M. Explanantion of Communication and Informatnion Model for Extension of Theocentrism Organic Farming. The Journal of Spatial Planning. 2014;17(4):129-56.

13-       Sundrum A. Organic livestock farming: a critical review. Livestock Production Science.

2001;67(3):207-15.

14-       Khoshmaram M, Shiri N, Sharafi L. Factors affecting attitude of agricultural extension

experts towards organic farming. Rural Development Strategies. 2015;2(1).

15-       Rajabi A, SHABANALI FH, POURATASHI M. Investigating adoption component of agricultural organic products from the viewpoints of consumers (A case study in Karaj County). 2013.

16-       KESHAVARZ S, MOUSAVI SN. Study of the problems and factors affecting the

development of organic farming Case Study: kitchen garden city Marvdasht. 2018.

17-       Scialabba N, Hattam C. Organic agriculture, environment and food security: Food &

Agriculture Org.; 2002.

18-       Magnusson MK, Arvola A, Hursti U-KK, Åberg L, Sjödén P-O. Choice of organic foods is

related to perceived consequences for human health and to environmentally friendly behaviour. Appetite. 2003;40(2):109-17.

19-       Antia N, Harrison P, Oliveira L. The role of dissolved organic nitrogen in phytoplankton

nutrition, cell biology and ecology. Phycologia. 1991;30(1):1-89.

20-       Hoffmann U, editor Assuring food security in developing countries under the challenges of climate change: key trade and development issues of a fundamental t transformation of agriculture. Discussion Papers-United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD); 2011: United Nations Conference on Trade and Development.

21-       Jones Jr JB. Complete guide for growing plants hydroponically: CRC Press; 2014.

22-       Langerak F, Hultink EJ, Robben HS. The impact of market orientation, product advantage, and launch proficiency on new product performance and organizational performance. Journal of product innovation management. 2004;21(2):79-94.

23-       MORSHEDI L, LASHGARARA F, HOSSEINI S, OMIDI NM. DESIGNING AN ORGANIC AGRICULTURAL MODEL IN IMPROVING FOOD SECURITY, PERCEPTION OF AGRICULTURAL EXPERTS IN FARS PROVINCE (A SOCIAL & ECONOMICAL DIMENSIONS). 2016.

24-       Corwin D, Lesch S. Apparent soil electrical conductivity measurements in agriculture.

Computers and electronics in agriculture. 2005;46(1-3):11-43.

25-       Badgley C, Perfecto I. Can organic agriculture feed the world? Renewable Agriculture and

Food Systems. 2007;22(2):80-6.

26-       Carvalho FP. Agriculture, pesticides, food security and food safety. Environmental science & policy. 2006;9(7-8):685-92.

27-       Panneerselvam P, Hermansen JE, Halberg N, Arthanari PM. Impact of large-scale organic conversion on food production and food security in two Indian states, Tamil Nadu and Madhya Pradesh. Renewable Agriculture and Food Systems. 2015;30(3):252-62.

28-       RANJBAR SH, OMIDI NM. AFFECTING FACTORS ON CONSUMPTION’ATTITUDES

OF ORGANIC AGRICULTURAL PRODUCTS IN TEHRAN. 2014.

29-       Ward C, Reynolds L. Organic agriculture contributes to sustainable food security. Vital

Signs: Springer; 2013. p. 66-8.

30-       Borsato E, Tarolli P, Marinello F. Sustainable patterns of main agricultural products

combining different footprint parameters. Journal of cleaner production. 2018;179:357-67.

31-       Roddy G, Cowan CA, Hutchinson G. Consumer attitudes and behaviour to organic foods in

.٦۳-٤۱:Ireland. Journal of International Consumer Marketing. 1996;9(2)

32-       Wier M, Hansen LG, Smed S. Explaining demand for organic foods. 2001.

33-       Earles R, Williams P. Sustainable Agriculture an Introduction: ATTRA; 2005.

34-       Bianchi FJ, Booij C, Tscharntke T. Sustainable pest regulation in agricultural landscapes:a review on landscape composition, biodiversity and natural pest control. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 2006;273(1595):1715-27.

35-       Best H. Organic agriculture and the conventionalization hypothesis: A case study from West Germany. Agriculture and human values. 2008;25(1):95-106.

36-       Parshina AA, Levchuk VV, Shpilevskaya EV, Garina EP, Garin AP, editors. The Study of Modern Approaches to Development of Economic Systems Through Managing Their Complexity. International Conference Project “The future of the Global Financial System: Downfall of Harmony”; 2018: Springer.

مطلب مرتبط

دریافت مقاله کامل

اشتراک:

درباره نویسنده

نظرات بسته اند

برچسب‌ها : % % % % % % % % % % % % % % % % % %
Call Now Button